Farklı yaşam ortamlarında Clarias gariepinus (Burchell, 1822) türünün solungaç, kas ve beyin dokularındaki yağ asidi, kolesterol ve vitamin (ADEK) seviyesinin belirlenmesi

Bu tezde, hava kesesi, farinks ve solungaç boşluğu ile bağlantılı yardımcı solunum organı bulunan karabalığın, (Clarias gariepinus (Burchell, 1822)), atmosfer oksijenini kullandıktan sonraki solungaç, kas ve beyin dokusundaki, yağ asidi, kolesterol ve vitamin (ADEK) seviyesinde meydana gelen değişimleri araştırılmıştır. Tezdeki deneysel uygulama izni için, 04.07.2011 tarih ve 2011/02 Protokol numaralı Ahi Evran Üniversitesi Deney Hayvanları Etik Kurulu tarafından onay alındı. Tezde hayvanlar, Ceyhan Nehri havzasında bulunan drenaj kanallarından temin edildi ve doğal yaşam ortamından alınan grup (kontrol, n=6) ve atmosferik ortamda 12 saat yaşatılan grup (n=6) olmak üzere iki guruba ayrıldı. Uygulamalar sonunda uygun dokular çıkarıldı, gerekli ekstraksiyonlar yapıldı ve yağ asit değerleri gaz kromatografi (GC) cihazı ile analiz edilirken, vitamin ve kolesterol değerleri de yüksek performanslı likit kromatografi (HPLC) cihazında analiz edildi. Hesaplanılan analiz sonuçlarının istatistiksel karşılaştırmalarına göre, atmosfer gruplarındaki stearik asit (18:0) ve araşidonik asit (20:4 n6)?in tüm dokularda, dokosahekzaenoik asit (22: 6n3)?in ise kas ve beyin dokusundaki miktarının kontrole göre azaldığı gözlendi ( p<0,05). Linoleik asit (18:2 n6c) ve alfa-linolenik asit (18:3, n3)? in tüm dokularda, dokosapentaenoik asitin (22:5 n3) solungaç ve kas dokusunda, Palmitoleik asit (16:1 n7)?in beyin ve kas dokusundaki miktarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edildi ( p<0,05). Eikosapentaenoik asit (20:5 n3) miktarının ise tüm dokulardaki gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0.05). Ergesterolün üç dokuda da, ?-Tokoferolün solungaç ve beyin dokusunda, ß-Sitosterol ve retinolün beyin dokusunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlendi (p<0,05). K1, K2 ve D2 vitaminlerinin, stigmasterol ve retinolün solungaç ve kas dokusunda kontrol grubuna göre atmosfer grubunda arttığı hesaplandı (p<0,05). Atmosfer grubundaki kolesterolün kas dokusunda kontrole göre arttığı gözlenirken (p<0,05), solungaç ve beyin dokusunda gruplar arası anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0,05). Sonuç olarak, karabalıkların hayatlarının belirli periyotlarında atmosferik oksijen kullanımının, metabolik değişikliklerle tolere edildiği ve bu durumda da doğal yaşam alanlarına göre hiperoksik ortamda yağ asiti, kolesterol ve bazı vitamin değerlerinin etkilendiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Clarias gariepinus (Burchell, 1822), solungaç, kas, beyin, yağ asiti, kolesterol, vitamin