Farklı yükseklik ve zemin sınıfına sahip betonarme bina kolonlarına etki eden yüklerle çelik ve kompozit kolon tasarımı

Günümüzde yapı ihtiyaçlarının ve çeşitliliğinin giderek farklılaşması ile yapı elemanları tasarımlarında da farklılaşma durumu ortaya çıkmıştır. Yapı elemanlarının üzerinde oluşan yük etkilerinin karşılanmasında ülkemizde olduğu gibi dünya genelinde de betonarme sistemler yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Betonarme yapıların tasarım ve üretim noktasında sağladığı kolaylıklar günümüzde onu popüler kılarken, ihtiyaçların farklılaşması bu elemanların boyutlarında ve maliyetlerindeki artışı bizlere göstermektedir. Betonarme yapı sistemi içinde çelik ve kompozit kolon kullanımı geleneksel betonarme sistemlere göre iyi bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada Eskişehir'de yer alan 3 farklı zemin sınıfına göre, planı aynı tutularak oluşturulan 5 ve 13 katlı betonarme binaların 2019 yılında yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile analizi yapılmış ve kolonlara etki eden yükleri hesaplanmıştır. Hesaplanan bu yük değerleri kullanılarak Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik 2016'ya uygun çelik ve kompozit kolon tasarımı yapılmıştır. Bu çalışmada, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 kullanılarak analizi yapılan binaların farklı kolon tipleri ile tasarlanması durumunda, mühendislik, mimari ve yapı maliyeti açısından ne tür değişikliklerin olacağı ve tasarım yapılırken farklı kolon tipi alternatiflerinin değerlendirilmesinin önemi irdelenmiştir. Anahtar Sözcükler: Kolon, Kompozit Kolon, Çelik Kolon, Betonarme Kolon