FED para politikalarının Türkiye'ye etkileri: COVİD-19 pandemisi ve Ukrayna - Rusya savaşı üzerine bir inceleme

COVID-19 pandemisiyle enerji fiyatlarındaki artışlar ve tedarik zincirindeki aksaklıklar, enflasyonist baskıları tetiklemiş olup FED'in parasal sıkılaştırma politikaları, küresel ekonomide önemli yansımalara neden olmuştur. Söz konusu politikaların etkileri Türkiye ekonomisinde de hissedilmiştir. Bu dışsal şokların olumsuz sonuçlarını hafifletmek amacıyla çeşitli politika adımları atılmıştır. Uygulanan bu tedbirlerin de kendi ekonomik sonuçları olmuştur. Post-pandeminin ekonomik zorluklarıyla, Rusya-Ukrayna krizi, küresel ölçekte enerji ve emtia fiyatları üzerinde yeni bir şok etkisi yaratarak enflasyonist baskıları ve tedarik zinciri kesintilerini derinleştirmiştir. Bu jeopolitik gelişme, küresel ekonomileri olumsuz etkilemiştir. Ülkeler bu yeni arz yönlü şokların etkilerine yönelik politikalar geliştirmiştir. Uygulamaya konan bu politikalar, hem ulusal düzeyde hem de uluslararası yayılım kanallarıyla diğer ekonomiler üzerinde sonuçlar doğurmuştur. Türkiye de bu çok katmanlı küresel kriz ortamından etkilenen ekonomiler arasında yer almıştır. Türkiye ekonomisine olan etkiler incelenmiş ve bu etkilerin analizinde TVP-VAR bağlantılılık modeli kullanılmıştır. Zaman tabanlı TVP-VAR bağlantılılık modeli, değişkenler arasındaki karmaşık, doğrusal olmayan ve zamana bağlı ilişkilerin detaylı şekilde analiz edilmesine olanak tanımış; bu yönüyle çalışmanın hem teorik hem de ampirik katkısını güçlendirmiştir. Sonuç olarak, küresel ekonomi dinamikleri, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri kaçınılmaz biçimde etkilemektedir. Ancak bu etkinin derecesi, iç dinamikler, politika tepkileri ve yapısal sağlamlıkla doğrudan ilişkilidir.