Fen bilimleri derslerinde merhamet eğitimi üzerine bir çalışma

Bu araştırma da Fen Bilimleri 7. sınıf " Canlılar ve Hayat" öğrenme alanı "İnsan ve Çevre" ünitesi kapsamında öğretim programına ek olarak hazırlanan çeşitli etkinliklerle öğrencilerin merhamet duygusuna/değerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Giresun ilinin Dereli ilçesine bağlı bir köy ortaokulunda 7. sınıfta öğrenim gören deney grubu 17 (12 kız, 5 erkek), kontrol grubu 17 (11 kız, 6 erkek) toplam 34 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma 7. sınıf Fen Bilimleri dersi öğretim programında "Canlılar ve Hayat" öğrenme alanındaki "İnsan ve Çevre" ünitesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda öğretim programının öngördüğü şekilde dersler işlenmiştir. Deney grubunda ise araştırmacı tarafından merhamet eğitiminin kazandırılmasına yönelik zenginleştirilmiş bir içerik ve etkinlik programı uygulanmıştır. Bu kapsam da içerik ve etkinlikler görseller, video, yaratıcı drama, çalışma yaprağı, bitki dikimi, poster, afiş, istasyon, evde canlı beslenmesi, hikâye tamamlama, kompozisyon yazma gibi birçok aktiviteyi içermektedir. Uygulama Mayıs ayının ilk haftası başlamış; Haziran ayının ilk haftasını kapsamak üzere toplam beş hafta sürmüştür. Uygulamaya başlamadan önce deney ve kontrol grubuna bir hafta önce merhamet anketi uygulanmıştır. Daha sonra 5 hafta boyunca deney grubu ile içerik etkinlikleri yürütülmüştür. Uygulama tamamlandıktan sonra son merhamet anketi her iki gruba da tekrar uygulanmıştır. Ölçme aracının demografik özellikler kısmında 16 kapalı uçlu soru bulunmaktadır. İkinci kısım ise öğrencilerin merhamet duygusunun ne düzeyde geliştiğini tespit etmeye yarayan 15 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen merhamet anketinden elde edilmiştir. Araştırmanın genel amacı çerçevesinde cevapları aranan alt problemlere yönelik merhamet anketi ile elde edilen veriler içerik analiziyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda deney grubu ile yapılan aktivitelerin öğrencilerin merhamet duygusunu/değerini olumlu yönde geliştirdiği görülmüştür. Fen Bilimleri dersinde yapılan bu etkinliklerin öğrencilerin derslere olan bakış açılarını değiştirdiği tespit edilmiştir. Araştırmanın bir diğer sonucu ise merhamet duygusunun/değerinin "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi", "Sosyal Bilgiler" dersleri dışında da geliştirilebileceği görülmüştür. Fen Bilimleri dersi öğretim programında yer alan diğer üniteler kapsamında da kazanımlar incelenerek farklı yöntem teknikler ile merhamet değeri gibi diğer değerlerde öğrencilere kazandırılabilir. Fen Bilimleri derslerinde uygulanan programdaki etkinlikler öğretim programına konularak sürekli hale getirilebilir.