Fen bilimleri öğretmenlerinin madde ve ısı konusundaki pedagojik alan bilgilerinin araştırılması

Bu çalışmanın amacı, mesleki deneyimleri birbirlerinden farklı olan fen bilimleri öğretmenlerinin madde ve ısı ünitesindeki pedagojik alan bilgilerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum örnekleme çeşidi ile belirlenmiştir. Katılımcılar, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Kırşehir merkez ilçede görev yapan ve öğretmenlik mesleğinde ikinci, altıncı ve on ikinci yılında olan 3 fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanması sürecinde veri üçlemesi yapılmıştır. Bu çerçevede, araştırma amacına uygun olarak üç aşamalı ısı sıcaklık testi, gözlem, görüşme ve doküman analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre, fen bilimleri öğretmenlerinin mesleki deneyimlerinin pedagojik alan bilgilerine herhangi bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin madde ve ısı ünitesiyle ilgili alan bilgilerinin yetersiz olduğu, özellikle ısı kavramıyla ilgili kavram yanılgılarına sahip oldukları belirlenmiştir. Öğretmenlerin fen öğretimine yönelik oryantasyonlarının pedagojik alan bilgisinin diğer bileşenlerini (öğretim stratejileri bilgisi, öğrencilerin anlamalarını bilme bilgisi, ölçme değerlendirme bilgisi ve müfredat bilgisi) etkilemediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin madde ve ısı ünitesinin öğretiminde daha çok düz anlatım ve soru-cevap yöntemlerini kullandıkları, mesleki deneyimi en az olan öğretmenin öğrenci merkezli, diğer iki öğretmenin öğretmen merkezli oryantasyona sahip oldukları belirlenmiştir. Öğretmenlerin hepsinin özellikle kavram yanılgılarını tespit etme ve giderme yöntemleri, alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerini etkin bir şekilde kullanma ve konuya özel öğretim yöntem, tekniklerini belirlemelerinde sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgular sonucunda öğretmen yetiştiren eğitim fakültelerinin öğretim programları, alan eğitimi araştırmacıları, öğretmenlerin çalıştığı okul yönetimleri ve hizmet içi eğitimcilere yönelik için somut önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Pedagojik alan bilgisi, madde ve ısı, mesleki deneyim, fen bilimleri öğretmenleri