Fen derslerinde keşif aşamasında öğrenci merkezli öğretim faaliyetlerini uygulamaya yönelik sınıf öğretmenlerinin eğilimlerinin ölçülmesi

Bu araştırmanın amacı, ilkokul sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri derslerinde, özellikle keşif aşamasında öğrenci merkezli bilimsel araştırma faaliyetlerini uygulamaya yönelik eğilimlerini belirlemek ve bu eğilimleri ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Yapılandırmacı öğrenme kuramı, sorgulama temelli öğrenme yaklaşımı ve Loxley'nin üç aşamalı fen öğretimi modeli temelinde şekillenen araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırma iki aşamalı olarak planlanmış; ilk aşamada 36 maddelik bir taslak ölçek geliştirilmiş, ön uygulamada 200 sınıf öğretmeninden elde edilen verilerle açımlayıcı faktör analizi (AFA) gerçekleştirilmiş ve yapı dört faktörlü 23 maddelik bir forma indirgenmiştir. Faktörler; "Tartışma ve Fikir Paylaşımını Destekleme", "Yapılandırıcı Öğrenme Sürecine Rehberlik", "Gözlem ve Ön Bilgi Temelli Düşünmeyi Teşvik" ve "Yansıtıcı Düşünme ve Bilimsel Akıl Yürütmeyi Geliştirme" şeklinde adlandırılmıştır. Yapı doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiş, modelin CFI = .936, RMSEA = .048 ve χ²/df = 1.629 gibi güçlü uyum indekslerine sahip olduğu görülmüştür. Ölçeğin AVE, CR ve Cronbach's Alpha değerleri yüksek bulunarak geçerlik ve güvenirliği desteklenmiştir. Nihai uygulamada 280 öğretmenden elde edilen verilerle öğretmenlerin eğilim düzeyleri analiz edilmiş, eğilimlerin unvan, yaş, kıdem ve öz yeterlik algısı gibi değişkenlere göre farklılık gösterdiği, ancak cinsiyet ve sınıf mevcudu açısından anlamlı fark oluşmadığı belirlenmiştir. Araştırma, öğrenci merkezli öğretimin yaygınlaştırılmasına ve öğretmen eğitim programlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik önemli öneriler sunmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Öğretmen eğilimi; Öğrenci merkezli öğretim; Bilimsel süreç becerileri; Sorgulamaya dayalı öğrenme; STEM etkinlikleri