Fen eğitiminde gerçekleştirilen STEM uygulamalarının farklı değişkenler açısından incelenmesi: Bir meta-analiz çalışması

Bu çalışmada meta analiz yöntemi kullanarak Fen eğitiminde STEM uygulamalarının akademik başarı, STEM tutumları ve STEM mesleklerine yönelik ilgileri üzerindeki etkisinin ve çeşitli çalışma karakteristiklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ilgili literatür incelenerek 2010-2022 yılları arasında, STEM eğitiminin kullanıldığı 318 çalışmaya ulaşılmıştır. Belirlenen çalışma karakteristikleri ve dahil edilme kriterlerine göre araştırmaya toplam 86 çalışma dahil edilmiştir. Araştırmalar analiz edilerek bir araya getirildiğinde oluşan yapı heterojen olduğundan dolayı rastgele etkiler modeli tercih edilmiştir. CMA paket programı ile yapılan analizler sonucunda, STEM uygulamalarının öğrencilerin akademik başarısı üzerindeki etkisine ilişkin yapılan çalışmaların genel etki büyüklüğü 1,330 olarak bulunmuştur. Ayrıca STEM uygulamalarının öğrencilerin STEM tutumları üzerindeki etkisini araştıran çalışmaların genel etki büyüklüğü 0,926 iken, STEM mesleklerine yönelik ilgilerini araştıran çalışmaların ise genel etki büyüklüğü 1,197 olarak hesaplanmıştır. Akademik başarı ve STEM mesleklerine yönelik ilgi değişkenlerine ait bulunan etki büyüklükleri Cohen kriterlerine göre güçlü düzeyde iken, STEM tutumları değişkenine ait etki büyüklüğü orta düzeyde bir büyüklüktür. Bu değerler, STEM uygulamaları fen eğitiminde geleneksel öğretim stratejilerine kıyasla anlamlı düzeyde daha etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca bulgular incelendiğinde, çalışmaya dahil edilmiş olan araştırmalar arasında herhangi bir yayın yanlılığından söz edilemeyeceği görülmektedir. Moderatör analizleri neticesinde, STEM uygulamalarının akademik başarı ve STEM tutumları üzerindeki etkisinin; sınıf düzeyi, yayın türü ve örneklem büyüklüğü moderatör değişkenlerine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmüştür. STEM uygulamalarının belirlenen değişkenler üzerindeki olası etkisini araştırmış olan çalışmaların birleştirilmesi ve ilgili çalışma alanındaki yönelimleri açığa çıkarabilmek için yapılan, fen eğitiminde STEM uygulamalarının etkilerinin araştırıldığı bu çalışmanın sonraki dönemlerde yapılması planlanan çalışmalara rehberlik edeceği düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Fen eğitimi, STEM uygulamaları, Meta-Analiz, Akademik başarı, Tutum, STEM Mesleklerine Yönelik İlgi