Fermatean bulanık pıprecıa ve fermatean bulanık swara tabanlı FMEA ve COCOFISO yöntemleriyle bakım süreçlerinde risk analizi

Artan rekabet koşulları ve teknolojik açıdan yaşanan gelişmeler işletmelerin üretim süreçlerini daha verimli hale getirmelerini zorunlu kılmıştır. İşletme süreçlerinde verimliliği azaltan en önemli etkenlerden biri arızaların yaşanmasıdır. İşletmelerin önceden oluşabilecek arızaları tespit edip önlem alarak engellemesi gerekmektedir. Önlem alınmaması durumunda arızalarda artış olmasından dolayı üretimin aksaması, maliyetlerin artması gibi durumlara neden olmaktadır. Bu sebeple işletmeler açısından bakım faaliyetleri önemli hale gelmiştir. Tez kapsamında otomotiv sektöründe üretim yapan bir işletmede bakım süreçlerindeki risklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda değerlendirme yapılması için işletme müdürü, bakım mühendisi ve işletme danışmanı olmak üzere üç karar verici belirlenmiştir. İşletmedeki bakım süreci detaylı bir şekilde analiz edilerek süreçte oluşabilecek 25 adet risk belirlenmiştir. Risklerin değerlendirilmesi için Klasik FMEA yöntemi yeni kriter eklenip etki kriteri üç bölüme ayrılarak geliştirilmiştir. Kriterler olasılık, tespit edilebilirlik, önlenebilirlik, tamir süresi, tamir maliyeti ve tamir zorluğu olarak belirlenmiştir. Kriterlerin ağırlıklandırılması için Fermatean bulanık PIPRECIA ve Fermatean bulanık SWARA yöntemleri kullanılmıştır. Fermatean bulanık PIPRECIA yönteminde en önemli kriter önlenebilirlik olarak elde edilmiştir. Fermatean bulanık SWARA yönteminde ise en önemli kriter tespit edilebilirlik olarak elde edilmiştir. Fermatean bulanık kümeler kullanılarak karar vericilerin değerlendirmedeki belirsizlikler en aza indirilmiştir. Risklerin değerlendirilmesinde kriterler için 1-10 skalasında değerlendirme ölçeği oluşturulmuştur. Risklerin değerlendirilmesinde FMEA ve COCOFISO yöntemleri kullanılıştır. Çalışma sonucunda yöntemlerin güvenirliğini ve tutarlılığını ortaya koymak için duyarlılık ve karşılaştırma analizi yapılmıştır. Duyarlılık analizinde Fermatean bulanık PIPRECIA ve Fermatean bulanık SWARA yöntemlerindeki en önemli kriterler 4 farklı senaryoda %10, %15, %20 ve %25 oranında arttırılmıştır. Değerlendirme sonucunda risklerin sıralamalarında değişim olmamıştır. Bu sebeple yöntemler yapılan senaryolara yüksek bir dayanıklılık ve kararlılık göstermiştir. Sonuç olarak, yöntemlerin parametre değişikliklerine karşı hassas olmadığını ve elde edilen sıralamanın güvenilirliğinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Karşılaştırma analizinde tüm yöntemlerde en önemli birinci risk bakım onarım işlemine müdahale eden personelin motivasyon/konsantrasyon eksikliği olması ikinci risk ise üretim kapasitesinin yoğunluğundan dolayı planlanan "planlı bakıma" zaman kalmaması olarak elde edilmiştir. Diğer sıralamalarda yöntemlerde farklı uygulama adımlarının olması bazı küçük sapmaların oluşmasına sebep olmuştur. Spearrman korelasyon katsayısı ile değerlendirme yapılarak yöntemler arasında güçlü bir ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir. Çalışma kapsamında önerilen yöntemlerin tutarlı ve güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır.