Fibromiyalji Sendromlu Hastalarda Mobilizasyon ve Algısal Rehabilitasyon Yöntemlerinin Yeti Yitimi ve Semptomlar Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi – Randomize Kontrollü Çalışma

ÖZ: Tek-kör randomize kontrollü çalışmamızın amacı Fibromiyalji sendrom’lu (FMS) hastalarda algısal rehabilitasyon (AR) ve mobilizasyon (MOB) yöntemlerinin semptomlar ve yeti yitimi üzerindeki etkilerini incelemekti. FMS tanılı 90 birey AR, MOB ve kontrol grubuna ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir tedavi uygulanmadı. AR ve MOB gruplarına 16 seans tedavi uygulandı. Bireyler tedavi öncesi (T0), sonrası (T1) ve üçüncü ay izlemde (T2) değerlendirildi. Sosyo-demografik ve klinik özellikler, postür analizi, servikal esneklik, servikal bölge pozisyon hissi, basınç ağrı eşiği ve tolerans ölçümleri yanında Kısa-Form McGill Ağrı Anketi, Beck Depresyon Envanteri, Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Yeniden Gözden Geçirilmiş Fibromiyalji Etki Anketi kullanılarak değerlendirmeler tamamlandı. AR ve MOB grubuna T1’de memnuniyet anketi uygulandı. Gruplarda yer alan bireyler sosyo-demografik ve klinik özellikler açısından istatistiksel olarak benzerdi (p>0,05). T0’da tüm değişkenler açısından gruplar arasında istatistiksel fark bulunmadı (p>0,05). T1 ve T2’de ise postür, servikal fleksiyon esnekliği dışındaki servikal esneklik ölçümlerinde, ortalama basınç ağrı eşiği ve toleransında, ağrı özelliklerinde, depresyon ve yeti yitimi düzeylerinde gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklar bulundu (p>0,05). YŞÖ, PUKİ toplam puanında T1’de gruplar arasında istatistiksel olarak elde edilen fark (p<0,05) T2’de devam etmedi (p>0,05). Gruplar servikal pozisyon hissi açısından T1 ve T2’de ve tedavi memnuniyeti açısından ise T1’de istatistiksel olarak benzerdi (p>0,05). Buna karşın MOB yönteminin postürün düzeltilmesi, basınç ağrı eşiği ve toleransının artırılması, depresyon, ağrı şiddeti, algısal ağrı, yorgunluk ve yeti yitiminin azaltılmasında klinik olarak daha etkili olduğu; uyku kalitesi, servikal bölge esnekliğinin artırılması, iv duyusal ve toplam ağrının azaltılması açısından ise AR’nin klinik etkilerinin daha büyük olduğu belirlendi. AR ve MOB tedavileri FMS’li kişilerde semptomların ve yeti yitiminin azaltılmasında benzer düzeyde etkilidir. Bu bağlamda AR ve MOB tedavileri FMS için birbirinin yerine kullanılabilecek tedavi yöntemleri olup hastaların semptomlarına yönelik olarak iki tedaviden biri seçilebilir. Sonuçların genelleştirilebilmesi için farklı toplumlarda AR ve MOB uygulamalarının karşılaştırıldığı çift-kör randomize kontrollü çalışmalar önerilir.