Finansal hızlandıran mekanizması; Türkiye için firma düzeyinde verilerle bir araştırma

Bu çalışma, finansal hızlandıran mekanizması temelinde, firmaların net değeri ile dış finans primi arasındaki ters yönlü ilişkinin varlığını inceleyerek ekonomik şokların yayılmasını nasıl artırdığını araştırmaktadır. Bir parasal aktarım mekanizması kanalı olan bilanço kanalının temelini oluşturan finansal hızlandıran mekanizmasına göre net değeri düşük olan firmalar, finansal piyasalarda daha yüksek dış finansman primi ödemek zorun-da kalmakta ve bu durum yatırım iştahlarını etkileyerek ekonomik şokların etkisini büyütmektedir. Çalışmada, Türkiye'deki firmaların 2013-2022 yılları arasındaki finansal verileri kullanılarak finansal hızlandıran mekanizmasının varlığı ampirik olarak test edilmiştir. Ampirik test için Bernanke, Gertler ve Gilchrist (1999) tarafından geliştirilen BGG modeli temel alınmış ve panel veri analiz yöntemlerinden araç değişken metodu kullanılarak mekanizmanın varlığı test edilmiştir. Ampirik analizde, Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına (UFRS) tabi firmalar ayrı gruplar olarak ele alınmış ve finansal hızlandıran etkisinin muhasebe standartlarına göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Çalışma, finansal hızlandıran mekanizması konusunda Türkiye özelinde firma düzeyinde verilerle yapılan bilinen ilk çalışma olup, politika yapıcılar, düzenleyici kurumlar ve özel sektör yöneticileri için önemli çıkarımlar sunmaktadır. Bulgular, para politikalarının tasarımında finansal hızlandıran mekanizmasının da dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Ayrıca firma bilançolarını güçlendiren politikaların finansal hızlandıran etkisini azaltabileceği ve kredi piyasalarındaki bilgi asimetrisinin giderilmesine yönelik düzenlemelerin ekonomik istikrar açısından kritik bir rol oynayabileceği sonucuna varılmıştır.