Fitness salonlarına gidenlerin beden algıları ve beden inşaları (Bingöl örneği)

Son yıllarda beden, sosyal bilimlerde artan bir ilginin konusu olmaktadır. Beden, hem klasik felsefede hem de klasik sosyolojide olduğu gibi artık atıl ve pasif bir nesne olarak ele alınmamaktadır. Kısmen yirminci yüzyılın başlarında, belirgin olarak bin dokuz yüz ellilerde ve nihayetinde seksenlerden sonra beden sosyal bilimlerde kuramsal çerçeveleri oturtulmuş alt disiplinler tarafından ele alınmaya başlanır. Bu alt disiplinlerden biri beden sosyolojisidir. Sosyolojinin genç uzmanlık alanı olan beden sosyolojisi ise bedenin gündelik hayatımızda artan varlığı ile önemli hale gelmektedir. Beden, modadan beslenme şekillerine, plastik cerrahiden kozmetik ürünlere, kamu sağlığından bireysel egzersizlere, hastalık algısından rahatsızlıklara, yaşlılıktan gençlik söylemlerine kadar bir dizi pratiklerle hayat tarzlarının merkezine yerleşmiş bulunmaktadır. Öyle ki, konut sektörü ile ortaya çıkan yeni meskenler başta olmak üzere kamusal alanın her yanında beden sağlığında ve güzelliğinde giderek artan ehemmiyetin izlerini görebilmekteyiz. Güzellik salonları, saç ekim merkezleri, açık spor alanları, fitness ve aerobik salonları, beslenme ve diyetetik merkezleri gibi daha iyi bir görünüme sahip olmayı vaat eden birçok kurumsal yapıya rast gelebiliriz. Bedene hassaten gösterilen bu ihtimam, benliğin modern toplumda kırılganlık eşiğinin her geçen gün düşmesiyle yakından ilgilidir. Öyle ki, beden modern toplumda bir takıntıya dönüşmektedir. Dolayısıyla beden her bir parçası ile bir işlem nesnesi olmaktadır. Daha doğrusu beden, beden algısını etkileyen faktörler ölçüsünde parçalanmaktadır. Bu, aynı zamanda bedenin tüketim kültüründe edindiği sembolik değerin artışıyla da paralel bir seyir izlemektedir. İdealize edilmiş güzel, ince, fit ve çekici bir beden kişisel saygınlıktan sağlıklı bir vücudun teminatı altındaki gençlik imgesine kadar birçok yan anlamı da taşımaktadır. Araştırmanın konusu bu çerçeve içerisinde şekillenmektedir. Araştırma ise fitness salonlarına giden katılımcılar ile bedenleri arasına giren yargılayıcıların "kim"ler olduğunu, bunların onlara "ne" söylediğine ve bedenlerini inşa etme gerekçelerindeki yerlerine yoğunlaşmaktadır. Araştırma, bedenlerini duygu dünyalarında tasarladıkları ideal forma göre inşa etmek isteyen katılımcıların içsel ve dışsal deneyimlerini nitel bir araştırma modeli ile anlamaya çalışmaktadır. Anahtar Kelimeler: Benlik, Dış Beden, Temsil ve Takdim, İç Beden, Özdenetim, Beden Algısı.