Fiziksel aktivite ve uyku kalitesinin yürütücü işlev ve işleyen bellek üzerindeki etkisinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, bireylerin fiziksel aktivite düzeyi ve uyku kalitesinin yürütücü işlevler ile işleyen bellek üzerindeki etkisini incelemektir. Bu kapsamda fiziksel aktivite ve uyku kalitesinin, yürütücü işlevlerin alt bileşenleri olan çalışma belleği, dürtü kontrolü ve bilişsel esneklik ile olan ilişkileri değerlendirilmiştir. Yöntem: Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya gönüllü olarak katılan bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri ve uyku kaliteleri geçerli ve güvenilir ölçme araçlarıyla belirlenmiştir. Yürütücü işlevler ve işleyen bellek performansları ise standart bilişsel testler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, fiziksel aktivite düzeyi yüksek olan bireylerin yürütücü işlevler ve işleyen bellek testlerinde daha yüksek performans sergilediğini göstermiştir. Benzer şekilde, uyku kalitesi yüksek olan bireylerin çalışma belleği, dürtü kontrolü ve bilişsel esneklik düzeylerinin anlamlı biçimde daha iyi olduğu saptanmıştır. Fiziksel aktivite ve uyku kalitesinin, yürütücü işlevlerin alt boyutları üzerinde anlamlı yordayıcı değişkenler olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, fiziksel aktivite ve uyku kalitesi bireylerin bilişsel performansları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Düzenli fiziksel aktivite ve kaliteli uyku, yürütücü işlevler ile işleyen belleğin gelişimini desteklemekte ve bilişsel işlevlerin daha etkin kullanılmasına katkı sağlamaktadır. Bu bulgular, bilişsel sağlığın korunması ve geliştirilmesi açısından fiziksel aktivite ve uyku düzenine yönelik müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: Bilişsel Performans, Fiziksel Aktivite, İşleyen Bellek, Uyku Kalitesi, Yürütücü İşlev