Fizyoterapide kullanılmak üzere somatosensoriyel uyaranların değerlendirilmesine yönelik elektrofizyolojik bir metotun geliştirilmesi

Çalışmamız, somatosensoriyel uyaranların beyindeki işlemleme süreçleriniaydınlatmaya yönelik planlanmıştır. Bu amaçla, genç erişkin, sağlıklı bireylerde dokunsaluyaranın beyin osilasyonları üzerine etkisi, görsel ve işitsel uyaranlara verilen beyinosilasyon yanıtlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmaya, yaşları 18-29 arasıdeğişen 60 gönüllü birey dahil edilmiştir. Rasgele 3 gruba ayrılan bireylerden bir grubasomatosensoriyel uyaran, ikinci gruba görsel uyaran, üçüncü gruba ise işitsel uyaranverilmiştir. Somatosensoriyel uyaran, bir pnömatik uyarıcı ile hafif dokunma şeklindeuygulanmıştır. Ses, ışık ve elektromanyetik alandan yalıtılmış bir odada verilen uyaranlarsırasında kişiden sürekli elektroensefalografi (EEG) kaydı alınmıştır. Uluslararası 10-20sistemine göre saçlı deriye yerleştirilmiş 14 elektrottan kayıt alınmıştır. Kayıttanartefaktlar ayrıştırıldıktan sonra, uyaran öncesi ve sonrası bir saniyelik kesitlerdeğerlendirmeye alınmıştır. Beyin osilasyonlarını incelemek amacıyla, veriler delta (0,5-3,5 Hz), teta (4-7 Hz), alfa (8-13 Hz), beta (15-30 Hz) ve gamma (28-48 Hz) frekansbandlarında filtrelenmiştir. Kıyaslamalar istatistiksel olarak ANOVA ile yapılmıştır.Bulgular, somatosensoriyel uyarana karşılık yaygın bir delta yanıtı, primer ve sekonderduyusal alanlarda görsel ve işitsel yanıtlardan farklı olarak alfa ile birlikte yüksek tetayanıtları ve uyaran tipi arası farklılık göstermeyen global beta ve gamma yanıtlarınınvarlığını göstermiştir. Sonuç olarak, beyin osilasyonlarının uyarana özgü yanıtlaroluşturduğu ve bu yanıtların ileri incelemeleriyle birlikte fizyoterapötik uygulamalarındeğerlendirilmesinde kullanılabileceği görüşüne varılmıştır.Anahtar kelimeler: dokunsal, somatosensoriyel uyarılmış potansiyel, beyin osilasyonları,pnömatik uyarıcı, delta yanıtı1