CBS tabanlı çok kriterli karar analizi kullanılarak taşkın kırılganlığı değerlendirmesi: Kaynarca deresi örneği

Taşkınlar, bireylere, mülklere ve küresel ekonomiye önemli zararlar veren, yıkıcı bir doğal afet şeklidir. Aşırı hava olaylarının artan sıklığı ve büyüklüğü, ani seller üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Kentsel alanlar, yüksek düzeyde sosyal ve ekonomik faaliyetin yanı sıra yüksek nüfus yoğunluğu nedeniyle sel ile ilişkili tehlikelere karşı daha kırılgan olma eğilimindedir. Taşkın kırılganlığının değerlendirilmesi, sosyal ve fiziksel göstergelerden yararlanan bir yaklaşımdır ve kentsel alanların iklim değişikliğiyle bağlantılı olası tehditleri tanımasına yardımcı olabilir. Bu araştırma, İstanbul'un Pendik ilçesinde sele karşı savunmasız alanları tahmin etmek için Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) analiz metodolojilerinin birleşik bir yaklaşımını kullanmaktadır. Çalışma, yaş, eğitim düzeyi, yapı malzemesi, yapım yılı, bina kat sayısı, taşkına eğilimli alanlara yakınlık, sağlık hizmetlerine erişim, sosyo-ekonomik durum ve nüfus yoğunluğu gibi çeşitli göstergelerden yararlanmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, çalışma alanı değişen derecelerde kırılganlık sergilemektedir. Özellikle, alanın %19.37'si çok düşük düzeyde kırılganlık ile karakterize edilirken, %19.44'ü düşük kırılganlık sergilemiştir. Alanın %25.60'ında yüksek düzeyde kırılganlık tespit edilirken, alanın %18.35'inde çok yüksek düzeyde kırılganlık saptanmıştır. Bu araştırmanın bulguları, kentsel alanların sel tehlikelerine karşı kırılganlığını azaltmayı amaçlayan kentsel planlama ve politika oluşturma pratikleri için değerli bilgiler sağlama potansiyeline sahiptir.