Flört ve görücü usulü evliliklerde psiko-sosyal özelliklerin etkisi -Demirci örneği-

Görücü usulü ve flört, geleneksel ve modern değerlere sahip doğu ve batı zihniyetlerinin ürünü iki farklı ilişki biçimidir. Batı toplumunda geleneksel toplumdaki ?anne kadın? normuna karşılık ?çalışan kadın? normu hakim olmuştur. Batının toplumsal yapısı, evlilik öncesinden başlayan anlayışla, içinde cinsel ilişkinin doğal sayıldığı flört ile, ?hayatının erkeğini ya da kadınını aramaktadır. Türk toplumu ise, ?evlilikte keramet vardır? anlayışıyla, sevgi duygusunu daha çok evlilikte geliştirdiği görücü usulü ile eşini bulmaktadır.Zihniyet ve kültür evlilik öncesi ilişkileri biçimlendirmektedir. Evlilik adayı birey, aynı zamanda gelişim süreci, cinsiyet farklılığı, psiko-sosyolojik unsurların etkisiyle bir benlik ve kimlik yapısı geliştirmektedir. Diğer birçok etkilerle birlikte evliliğe hazırlanan yetişkin kadın ve erkek, evlilik öncesinde söz konusu iki farklı ilişki biçimiyle karşılaşmaktadır.Türk toplum yapısında daha yaygın kabul gören evlilik şekli görücü usulü ile yapılan evliliktir. Fakat flörte göre görücülük katı ve baskıcı normlarla uygulanmaktadır. Çözüm olarak, aile ve toplumu ilişki sürecine katan ?farkındalık ilişkisi? sunulabilir. Bunun için, toplumsal dinamiklerin, sağlıklı bir cinsiyet kültürü oluşturması da gerekmektedir. Bu ise, aile, eğitim ve sağlık kurumlarının işbirliğiyle gerçekleşmelidir.Demirci örneğinde, flört ve görücü usul aralığında, evli karıkocaların evlilik öncesi ilişki biçimleri ile ilgili tutum ve davranışları incelenerek birçok karşılaştırmalı sonuca ulaşılmıştır. Örneklem grubu evliliklerinde daha çok görücü usulü geçerli olmaktadır. Ancak, bilimsel araştırmaların aksine, yaygın kanaat, flört süresi ne kadar çok uzarsa, ilişkinin o kadar başarılı olacağı şeklindedir. Bu durum, toplumda ?hayırlı işlerde acele edilmesi gerektiği? kanaati ile çelişmektedir. Çalışma, evlilik adayı gençlere akademik disiplin içinde kılavuzluk yapmaya yönelik birtakım somut öneriler de getirmektedir.Toplumda var olan evlilik kararını kolaylaştırarak uyumlu aileler kurulmasını sağlayan geleneksel ?arabulucu mekanizma? seçenekleri gittikçe kaybolmaktadır. Doğan boşluğun doldurulmasını sağlayabilecek en önemli tedbir ise; belediyelerin evlenecek adaylardan kan tahlili belgesi istemesi gibi, bireyin evlilik için yeterliliğini ve farkındalığını gösteren ?evlilik yeterlilik sertifikası? da istenmelidir. Evliliğe ilişkin hukuki mevzuat yeniden düzenlenmelidir. Evliliğe hazırlananlara yönelik hizmet, öncelikle sosyolog, psikolog ve pedagog gibi ilgili uzmanlar tarafından verilmelidir. Uzmanların mesleki formasyonları yanında, yapacakları yeterlilik değerlendirmesinde, bireyin sosyokültürel özellikleri ile zihniyet dünyasından kaynaklanan farklılıklara önem vermeleri gerekmektedir.