Fındık üretimi yapan tarım işcilerinin iş sağlığı ve güvenliği üzerine bir alan araştırması: Samsun ili örneği

Tarım sektörü, yapısı gereği yüksek düzeyde fiziksel emek gerektirmesi, düzensiz istihdam biçimleri ve açık alanda çalışma koşulları nedeniyle çalışanlar için ciddi sağlık ve güvenlik tehditleri barındırmaktadır. Bu araştırma fındık üretimi yapan tarım çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği açısından karşılaştıkları riskleri, mevcut durumlarını ve farkındalık düzeylerini incelemek amacıyla tanımlayıcı tarama modeli ile gerçekleştirildi. Bu model, mevcut durumu olduğu gibi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Karadeniz bölgesinde yer alan Samsun ilinin fındık tarımıyla uğraşan tarım işçileri oluşturdu. Örneklemini ise bu evrenden kolayda örnekleme yöntemi ile erişilebilen 130 fındık tarım işçisi oluşturdu. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanmış ve uzman görüşleri ile düzenlenmiş veri toplama formu ile elde edilmiştir. Veri toplama formunda fındık tarım işcilerinin demografik bilgileri, iş sağlığı güvenliği (İSG) bilgileri ve deneyimleri, kaza geçmişi, kişisel koruyucu ekipman kullanımı, pat-pat ve ekipman kullanımı ile ilgili 26 soru yer almaktadır. Araştırmadan elde edilen verilere göre katılımcıların %68,5'i iş sağlığı güvenliği eğitimi almadığını, %52,3'ü kimyasal madde kullandığını ve %36,9'unun pat-pat tipi araçlarla kaza geçirdiği saptanmıştır. Araştırmada, kullanılan tarım araçlarının standardizasyondan uzak olması, özellikle pat-pat araçlarının kontrolsüz biçimde kullanıldığı, iş kazalarının önemli bir nedeni olarak öne çıktığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, fındık tarımında iş sağlığı güvenliği uygulamalarının güçlendirilmesi için; bölgesel denetimlerin artırılması, kişisel koruyucu donanım kullanımının yaygınlaştırılması, pat-pat gibi araçların ruhsat ve ehliyetle kullanılmasının zorunlu hale getirilmesi, iş sağlığı güvenliği eğitiminin sahaya taşınması önem arz etmektedir.