Folderesi havzasında arazi kullanım tiplerine göre farklı fraksiyonlardaki karbon ve azot stoklarının belirlenmesi ve haritalanması

Bu çalışmada Folderesi havzasında arazi kullanım tiplerine göre toprakların farklı fraksiyonlardaki karbon ve azot stoklarının belirlenmesi ve haritalanması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Trabzon ili Vakfıkebir ve Tonya ilçeleri sınırlarında yer alan Folderesi havzasından sistematik örneklemeyle 123 adet noktadan ve iki derinlik kademesinden bozulmamış hacim ve bozulmuş toprak örnekleri alınmıştır. Sırasıyla saf orman, karışık orman, mera ve tarım alanlarında, toprakların organik karbon stokları 0-15 cm derinlik kademesi için ortalama olarak 69.06 t/ha, 65.76 t/ha, 76,90 t/ha ve 33.92 t/ha, 15-30 cm derinlik kademesine ait organik karbon stokları ise yine sırasıyla 41.87 t/ha, 38.24 t/ha, 51.18 t/ha ve 17.25 t/ha olarak bulunmuştur. Benzer şekilde, toplam azot stokları 0-15 cm derinlik kademesi için ortalama olarak sırasıyla 3.21 t/ha, 2.89 t/ha, 3.69 t/ha ve 1.96 t/ha, 15-30 cm derinlik kademesine ait toplam azot stokları ise yine sırasıyla 1.73 t/ha, 1.49 t/ha, 1.95 t/ha ve 0.98 t/ha olarak bulunmuştur. Labile karbon, mikrobiyal karbon ve azot stok miktarları, iki derinlik kademesinde de en yüksek mera alanlarında en düşük tarım alanlarında bulunmuştur. Arazi kullanım tipleri yükselti gruplarına göre karşılaştırıldığında, iki derinlik kademesinde de yükselti artışıyla değişen iklim özellikleri (buna bağlı sıcaklık düşüşü) organik madde ayrışmasını yavaşlatarak toprakların karbon ve azot fraksiyonlarının stoklarında artışa neden olduğu söylenebilir. Havza bazında toprak, iklim, bitki örtüsü ve mevki özellikleri değişken olduğundan, sürdürülebilir toprak yönetimi stratejilerini geliştirebilmek ve topraklardaki karbon ve azot stoklarını anlayabilmek için bu tür araştırmaların yapılması oldukça önemlidir.