Fon türleri etkinlik araştırması: Veri zarflama analizi ve Malmquıst endeks uygulaması

Borsa yatırım fonların performansının doğru araçlarla ölçülmesi, portföylerin optimize edilmesi ve risklerinin yönetimi açısından önemlidir. Yatırımcılar, fon yatırım araçları üzerinde yapılan performans analizleri sayesinde daha bilinçli ve verimli yatırım kararları alabilmektedir. 1960'lardan bu yana geliştirilen analiz yöntemlerinden biri olan VZA ve Malmquist endeks gibi parametrik olmayan yöntemlerin riski açıklamada daha başarılı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada yıllık bazda aylık dalgalanma özelliğini barındıran fon araçlarının (Fon Türleri Bazında Nakit Akışı) performansını doğru araçla (VZA ve Malmquist endeks) ölçerek literatürdeki bu boşluk giderilmeye çalışılmıştır. Araştırmada güncel olan 2022 yılına ait veri kümesi (3 girdi 5 çıktı, 12 ay) üzerinde çalışılmıştır. Yapılan VZA analizini açıklamak üzere 12 çeşit standart fon türünün 12 ay boyunca aylık performansları Malmquist endeks ile ölçülmüştür. Bu iki analiz sonucunun beraber değerlendirilmesiyle yatırımcıların fon yönetimini daha az risk alarak portföylerini optimize etmelerine yardımcı olacak bir görüş ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmada yıl bazındaki güncel veriler ile çalışıldığından 2022 yılı ile sınırlandırılmıştır. Araştırmacılar daha önceki yıllara ait verileri kullanarak yıllık bazda bu çalışmanın tekrarlarını yapabilecekleri gibi, yıllık dalgalanmaları da dikkate alarak daha geniş bir çalışma yapabilirler. Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde performans ile ilgili temel kavramlar verildikten sonra performans ölçüm ve modelleri tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise çoklu girdi ve çoklu çıktı veri setlerini değerlendirmek için kullanılan matematik programlama tabanlı parametrik olmayan bir veri analizi yöntemi olan Veri zarflama analizi (VZA) tanıtılmıştır. VZA ile ilgili literatür verilerek modellerin kuramsal temeller tanıtılmıştır. Analiz bölümünü oluşturan üçüncü bölümde ise veri seti (girdi/çıktı başlıkları) ve analiz programı tanıtılarak VZA ve Malmquist endeks analizi yapılmıştır. Veriler akademik kullanıcılar için tasarlanmış ve ücretsiz olarak erişilebilen EMS (Efficiency Measurement Systems) programı ile hem VZA hem de Malmquist endeks analizi birlikte yapılmıştır. Yapılan bu çift yönlü analizler karşılaştırılarak fon türlerinin periyodik performans değerlendirmeleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç ve önerileri kısmında ise yapılan analizlerin genel bir değerlendirmesi özet halinde verilmiştir.