Suriye iç savaşı sürecinde Hamas ve Hizbullah'ın dış politikaları: Mezhepsel dinamikler ve materyal hususlar

Hamas ve Hizbullah, tarihsel olarak yakın ilişkilerine ve hem kendi aralarında hem de Suriye ile olan stratejik işbirliklerine rağmen, Suriye iç savaşı sırasında farklı dış politikalar benimsediler. Hakim akademik literatür, bu farklılığın başlıca nedeninin mezhepsel faktörler olduğunu ileri sürmektedir. Bu çalışma, bu farklılığın arkasındaki asıl nedenin mezhepsel dinamikler yerine materyal faktörler olduğunu ileri sürmektedir. Bu argüman doğrultusunda ve "Düşünsel-Materyal (Ideational vs. Material)" tartışmasının teorik çerçevesinden yararlanarak bu çalışma, birincil araştırma sorusu olan "Hamas ve Hizbullah'ın Suriye iç savaşı sırasındaki farklı dış politika tercihleri nasıl açıklanabilir?" sorusunu incelemek için En Benzer Sistemler Tasarımı'nı (Most Similar Systems Design-MSSD) kullanarak karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirmektedir. Ampirik çalışmanın bulguları, Hamas'ın Sünni muhalif gruplarla birlikte hareket etmesinin mezhepsel nedenlerden kaynaklandığı iddiasını çürütmektedir. Analizin sonuçları, Hamas'ın dış politikasını Müslüman Kardeşler'in yükselişi beklentisi gibi bazı stratejik ve pragmatik değerlendirmelerin yönlendirdiğini ortaya koymaktadır. Benzer şekilde, Hizbullah'ın Esad rejimine sağladığı ve mezhepsel kaynaklı olduğu kabul edilen desteğin de aslında özellikle İran ile olan ilişkilerin dayattığı bazı materyal ve stratejik zorunlulukların sonucu olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın sonuçları, bu devlet dışı aktörlerin dış politikalarındaki farklılaşmayı mezhepsel bağlılıklara dayandıran yaygın kanının aksine, materyal değerlendirmelerin belirleyiciliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma ayrıca, düşünsel ve materyal faktörlerin karşılaştırılabilir jeopolitik ortamlarda devlet dışı aktörlerin dış politika kararlarını nasıl etkilediğine dair yeni bakış açıları sunmaktadır.