Forex piyasaları ve Türkiye uygulamaları

Forex piyasası, dünyanın hem en büyük hem de en hızlı gelişen finansal piyasasıdır. Bu piyasadaki likidite, dünyanın temel hisse senetleri borsalarının toplamından daha fazladır. Forex piyasaları, temel olarak döviz birimleri arasında bir değişim platformu olarak kullanılsa da, bu piyasada altın, gümüş gibi değerli metaller, petrol, farklı borsalara ilişkin hisse senedi endeksleri de işlem görmektedir. Forex piyasasının katılımcıları; ticari bankalar, merkez bankaları, portföy yönetim firmaları, sigorta şirketleri, büyük şirketler, uluslararası fonlar ve bireysel yatırımcılardır. Tezgâh üstü bir piyasa olan forex piyasasında, emirlerin işlendiği genel bir merkez yoktur. İşlemler; bankalar, kurumlar ve bireysel yatırımcılar arasında elektronik ağ üzerinden yapıldığından bu piyasada 5 gün 24 saat boyunca işlem yapılabilir. Bu piyasa, günümüzde her ölçekte yatırımcının yalnızca bir internet bağlantısıyla günün her saatinde erişebildiği çok aktif bir piyasadır. Forex piyasasında işlemler kaldıraçlı olarak yapılabilmektedir. Yatırımcı kullandığı işlem platformunun limitleri çerçevesinde hesabına yatırdığı teminatın belli bir katına kadar, yani kaldıraç etkisinden yararlanarak da işlem yapabilmektedir. Forex piyasasında kullanılan yüksek kaldıraç oranları hem yüksek risk hem de yüksek kazanç olanağı sağlamaktadır. Forex piyasasında yapılan işlemlerden kâr edebilmek için piyasanın çeşitli yöntemlerle analizi gerekmektedir. Analiz yöntemlerinin en önemlileri, "Temel" ve "Teknik" analiz yöntemleridir. Temel analizde, bir finansal varlığın fiyatını oluşturacak değişkenler yorumlanarak öngörülmeye çalışılırken, fiyatı oluşturan değişkenlerle ilgilenilmeyen teknik analizde ise onların öngörülemeyeceği savunulur. Teknik analiz, fiyatın oluştuktan sonra yorumlanıp, öngörüde bulunmak için kullanılabileceği esasına dayanır. Forex piyasasının Türkiye'de ciddi bir işlem hacmine ve yatırımcı sayısına ulaşmış olması, forex işlemlerinin riskinin yüksek olması ve aracı kuruluşlarla yatırımcılar arasındaki uyuşmazlıkların artması bu piyasanın düzenlenmesini ve denetlenmesini gerekli hale getirmiştir. Ülkemizde 31 Ağustos 2011 tarihine kadar herhangi bir kontrol ve düzenlemeye tabi olmayan Forex Piyasası, yapılan yasal düzenlemelerle bu tarihten itibaren Sermaye Piyasası Kurulu gözetim ve denetimi altına alınmıştır. Kurul, bu kapsamda Forex piyasasının işleyişinde düzen sağlamak ve yatırımcı mağduriyetlerinin önüne geçmek amacıyla bir takım düzenlemeler yapmıştır. Anahtar Kelimeler: Forex Piyasası, Kaldıraç, Sermaye Piyasası Kurulu, Temel Analiz, Teknik Analiz