Fotodinamik terapi nedeniyle oluşan dişrenklenmesinin giderilmesinde pasif ultrasonikirrigasyonun etkinliğinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı fotosensitizer boyaların PDT'te kullanımı sonrası kullanılan irrigasyon solüsyonlarının pasif ultrasonik irrigasyon sistemi ile aktive edildiğinde dişlerdeki renklenmenin azaltılıp azaltılamayacağını değerlendirmektir. Çalışmamızda 182 adet üst çene keser dişi kullanılmıştır. Kök kanalları X4 boyutuna kadar ProTaper Next döner enstrümanlarla yapılmıştır. Preparasyon sonrası tüm dişlerin başlangıç renkleri (T0), kronlarının her örneğin vestibüler yüzeyinin orta kısmında yapılmış akışkan kompozit çerçeveden ölçülmüştür. Dişler önce 1 adet negatif kontrol grubu (n=14) oluşturulduktan sonra, kullanılan fotosensitizer boyalara göre 3 gruba ayrılmıştır (n=56): 1) Metilen Blue (MB), 2) Toluidin Blue (TB), 3) Indosiyanin Green (ICG). Daha sonra her bir grup boyaları uzaklaştırmada kullanılacak teknik ve solüsyona göre 4'er alt gruba ayrılmıştır: A) Serum fizyolojiğin SNI ile birlikte B) Serum fizyolojiğin PUI ile birlikte C) %5 NaOCl'nin SNI ile birlikte D) %5 NaOCl'nin PUI ile birlikte kullanıldığı gruplar (n=14 her grup için). Daha sonra dişler belirtilen fotosensitizer boyalarla PDT'ye tabii tutulmuştur. Kök kanalları serum fizyolojikle yıkanıp kurutulup lazer sonrası renk ölçümleri yapılıp değerler kaydedilmiştir (T1). Örnekler fotosensitizer boyaların uzaklaştırılması için ayrıldıkları alt gruplara göre SF veya %5 NaOCl'nin SNI veya PUI ile birlikte kullanımıyla irrige edilmiştir. Boya uzaklaştırma sonrası renk ölçümleri yapılıp değerler kaydedilmiştir (T2). Elde edilen L* a* b* değerleri ile ΔL1, ΔL2, ΔE1, ΔE2, Δa1, Δa2, Δb1, Δb2 değerlerinin hesaplamaları yapılmıştır. Elde edilen ΔL1, ΔL2, ΔE1, ΔE2, Δa1, Δa2, Δb1, Δb2 değerlerinin istatistiksel analizinde kontrol grubunun diğer tüm alt gruplarla kıyaslanması için Kruskal Wallis testi ve değişkenler arasındaki korelasyon için 3 faktörlü faktöriyel varyans analizi modeli kullanılmıştır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde kullanılan 3 boyada da kontrol grubuna kıyasla ΔE1 anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Ancak boyalar arası anlamlı bir fark bulunamamıştır. Boya uzaklaştırmada, teknikler ya da boyalar fark etmeksizin, SF solüsyonunun ΔE2 değerleri NaOCl solüsyonundan anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. SF solüsyonunun SNI ya da PUI teknikleriyle birlikte kullanımında anlamlı bir fark bulunmamıştır. NaOCl solüsyonunun boya fark etmeksizin PUI ile birlikte kullanımında SNI tekniğine kıyasla anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Çalışmada FS boyalar olan MB, TB ve ICG'nin dişlerde PDT uygulanması sonrası renklenmeye sebep olduğu ve %5 NaOCl'nin teknik ya da boya fark etmeksizin SF'ten daha etkili boya uzaklaştırabildiği görülmüştür. Buna ek olarak PDT'de FS boya kullanımı sonrası dişlerde meydana gelen renklenmenin giderilmesinde %5 NaOCl'nin PUI sistemi ile aktivasyonunun önerilebileceği sonucuna varılmıştır.