Futbol çevirmenliğinde tarafsızlık ilkesi ve görev tanımı ilişkisi

Futbol tercümanlığı Türk yazınında hakkında sınırlı sayıda lisansüstü çalışma yapılmış, nispeten bakir bir konu olarak yer almaktadır. Tercümanlığın çalışma alanlarının çeşitliliği göz önünde bulundurulduğunda spor ve futbol tercümanlığı göze çarpan konular arasında sayılmamaktadır. Tezden beklenti, özellikle futbol tercümanlığı konusunda alanyazınına katkı sağlamak, mesleğin önemine vurgu yapmaktır. Mesleğe verilen değerin artması umulmaktadır. Tez, futbol tercümanlarının çalıştıkları ortamların canlılığı, değişkenliği, stres seviyesi, ortamda bulunan kişilerin, toplulukların ve hatta tercümanların farklılaşabilen ideolojileri dikkate alındığında çevirilerin tarafsızlığının sorgulanabilir olabileceği fikrinden gelişmiştir. Bu kapsamda 2024-2025 sezonunda Trendyol Süper Lig ve Trendyol 1. Lig'de çalışmakta olan 21 futbol tercümanına 6 açık uçlu sorudan oluşan anket yanıtlamaları üzere gönderilmiştir ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Alınan yanıtlar doğrultusunda futbol tercümanlarının görev tanımları açıklanmıştır. Tarafsızlık ilkesinin uygulanabilirliği açısından görev tanımının netleştirilmesinin gerekli olduğu çıkarımı yapılarak savunulmaktadır. Anket yanıtlarından elde edilen sonuçlar göstermektedir ki: Futbol tercümanları çevirilerini yaparken çeviri kararlarını etkileyen birçok etmen bulunmaktadır. Etmenler arasında iletileri aktarılan kişilerin üslupları, ruh halleri ve karakterleri, ortam şartları, ideolojiler, bağlılık, sadakat, tercümanın eğitim geçmişi, çeviri ve mütercim tercümanlık alan bilgisi mevcudiyeti, kulüpte çalışmaya başlama yolu, mesleğe bakış açısı bulunmaktadır. Bahsedilen değişkenler sebebiyle futbolda çeviri kararlarının tercümana ve zamana göre farklılaşabileceği; bağlamları ve ortamdaki kişileri değerlendirmek suretiyle alınan kararların mesuliyetinin tercümana ait olduğu kabul edilmekle beraber tercümanların üzerinde bu kararların alınmasını etkileyen taraflı olmalarına dair beklentiler olup olmadığı araştırılmıştır. Tercümanlardan beklentilerin kulüplerin özelliklerine, işverenlere göre değiştiği ve tek tip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.