Futbol hakemlerinde yüksek şiddetli egzersizlerden sonra gerçekleştirilen pasif dinlenme ve titreşimli platform yöntemlerinin kalp atım hızı değişkenliği üzerindeki etkisi

Bu çalışma, futbol hakemlerinin yüksek yoğunluklu egzersiz sonrası gerçekleştirdiği pasif toparlanma ve titreşimli platform yöntemlerinin kalp atım hızı değişkenliği (KAHD) üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya Türkiye Futbol Federasyonuna bağlı klasman düzeyde mücadele eden yaş ortalama 23,77±6,07 yıl, hakem özgeçmişi 5,69±4,7 yıl, boy uzunluğu 179,23±5 cm ve vücut ağırlığı 75,15±11,08 olan 13 erkek hakem gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma iki aşamada çapraz desen katılımla gerçekleşmiştir. Katılımcılardan verilerin alınabilmesi kapsamında her iki aşamada dinlenik, test sonunda, toparlanma yöntemlerinin ortasındaki ve sonundaki kalp atım hızı (KAH) sayılarını ve KAHD'yi belirlemek için el bileklerine polar saat ve göğüslerine göğüs bantları takılmıştır. Koşu testi bitiminde katılımcıların maksimal KAH sayıları belirlenerek önceden belirlenen bir grup pasif toparlanmaya diğer grup ise titreşimli platform yöntemine 15 dakika boyunca katılım sağlamışlardır. İkinci aşamada ise tüm test uygulamaları ve veri toplama süreci aynı şekilde devam etmiştir. Toparlanma yöntemleri esnasında parasempatik sinir sisteminin etkinliğinin belirlenmesi için göğüs bantlarının kayıt altına aldığı KAH sayılarının milisaniye cinsinden kaydedilerek KAHD kapsamında Kubios programından rMSSD, SDNN ve pNN50 verileri tespit edilmiştir. Verilerin normalliği ve homojenliği sırasıyla Shapiro-Wilk ve Levene testleri ile belirlenmiştir. Veriler, iki yönlü varyans analizi (ANOVA) ile ikili karşılaştırmalar ise eşleştirilmiş T-testi ile analiz edilmiştir. Pasif toparlanma ve titreşimli platform yöntemlerinin toparlanma üzerinde etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Pasif toparlanma yönteminin ortası ve sonundaki KAH sayıları, titreşimli platform yöntemindeki değerlere kıyasla anlamlı bir şekilde farklılık göstermektedir (p<0.05). KAHD bakımından yöntemler arasında rakamsal olarak bir farklılık görülse de istatistiksel olarak fark bulunamamıştır (p>0.05). Sonuç olarak yüksek yoğunluklu bir egzersiz sonrası gerçekleştirilen pasif toparlanma yönteminin KAH sayısını, titreşimli platform yöntemine kıyasla daha hızlı bir şekilde azalttığı ve toparlanmayı hızlandırdığı ancak KAHD bakımından ise yöntemler arasında pozitif bir etkinin olmadığı görülmektedir.