Futbolcularda farklı aktivasyon sonrası potansiyasyon protokollerinin fiziksel performans üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması

Amaç: Bu araştırmanın amacı, U17 yaş kategorisindeki futbolcularda dirençli (5–6 kg direnç bandıyla) ve dirençsiz (vücut ağırlığıyla) gerçekleştirilen dikey sıçrama egzersizleriyle uygulanan aktivasyon sonrası performans artışı (PAPE) protokollerinin sprint ve sıçrama performansları üzerindeki akut etkilerini incelemektir. Yöntem: Çalışmaya düzenli olarak futbol antrenmanı yapan ve en az 4 yıllık spor geçmişine sahip 27 gönüllü erkek futbolcu katılmıştır (yaş: 15,93±0,78 yıl; boy: 173,89±5,87 cm; vücut ağırlığı: 61,07±7,98 kg; spor yaşı: 5,11±0,89 yıl). Araştırma, çapraz desenli deneysel modelde yürütülmüş olup, her katılımcıya randomize sırayla hem dirençli hem de dirençsiz PAPE protokolleri uygulanmıştır. Her bir protokol öncesinde ve sonrasında 10 m ivmelenme (S10m), 20 m sprint (S20m), dikey sıçrama ve yatay sıçrama testleri gerçekleştirilmiştir. PAPE protokolü, 3 set x 10 tekrar dikey sıçrama, setler arası 30 saniye dinlenme ve ardından 5 dakikalık pasif toparlanma şeklinde uygulanmıştır. Bulgular: Elde edilen bulgular, dirençli PAPE protokolünün S10m (p= 0,026, %Δ= -2,48, g= -0,432), S20m (p= 0,030, %Δ= -1,36, g= -0,278) ve dikey sıçrama (p= 0,002, %Δ= 6,17, g= 0,439) performanslarında istatistiksel olarak anlamlı ve küçük düzeyde etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Her iki protokol de yatay sıçrama performansında anlamlı artış sağlamış, ancak dirençli protokol daha yüksek etki büyüklüğü (p<0,001, %Δ= 6,68, g= 0,672) göstermiştir. Dirençsiz protokolün CMJ üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p= 0,706, %Δ= 0,72, g= 0,047). Sonuç: Sonuç olarak, direnç bantlarıyla desteklenmiş dikey sıçrama egzersizleriyle uygulanan PAPE protokolü, adolesan futbolcularda 10 metre ivmelenme, 20 metre sprint, dikey ve yatay sıçrama performanslarını akut olarak geliştirme potansiyeli taşımaktadır. Elde edilen bulgular, performansa yönelik kısa süreli iyileştirmelerin hedeflendiği antrenman planlamalarında, özellikle dirençli PAPE protokollerinin etkili ve uygulanabilir bir ergojenik strateji olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.