Hava aracı tasarım projeleri iş yükünün bulanık mantık ile tahmin edilmesi

Bu tezin amacı, yetersiz veri kümesi veya belirsizliği olan sistem ortamında uçak tasarımı iş yükünü tahmin etmek için geçerli, doğru ve basit bir şekilde uygulanabilir bir model oluşturmaktır. Bir uçağın tasarım döngüsü üç kavramla tanımlanmaktadır. Bunlar, konsept tasarımı, ön tasarım ve detay veya kritik tasarımlardır. Konsept tasarım aşamasında kaba çizimler belirlenir. Ayrıca, performans, boyut ve sistem mimarisi gibi hava taşıtlarının karakteristik özelliklerine karar verilir. Ön tasarım aşaması, daha detaylı tasarım gereklilikleri ile ilgilenmektedir. Bazı teknik hesaplamalar, aerodinamik, itki gücü ve diğer sistem tasarımı özellikleri genişletilerek ele alınır. Detay tasarımı, onaylanan ürün özelliklerinin hava taşıtı bileşenleri için istenen gereksinimleri karşıladığı tasarımın son aşamasıdır. Bu aşamada, uçak parçaları imal edilmeye çalışılır ve gerçek bir uçağın prototipi üretilir ve test edilir. Görüldüğü gibi, ürün geliştirme, özellikle uçak tasarım döngüsü için, zahmetli ve karmaşık bir ilerlemeye sahiptir. Tüm aşamalarda, tam eşleşmeye ulaşmak için sürekli yineleme gerekir. Tasarım döngüsünün başından sonuna kadar sayısız aktivite olabilmekte ve her aktivite de tasarımın doğası gereği belirsizlik barındırabilmektedir. Bu nedenle, herhangi bir aktivitenin tahmininin de belirsiz olması muhtemeldir. Literatürde, tahmin için çok sayıda yöntem vardır ve bunlar genellikle maliyet tahmini yöntemleri olarak adlandırılır. Bu yöntemler, nitel ve nicel maliyet tahmini yöntemleri olarak iki kategoriye ayrılır. Nitel maliyet tahmin yöntemleri, geçmişteki ürün veya projenin sezgisel olarak benzerliklerine dayalı bir çıkarım sağlayarak, genellikle ürün gelişiminde tasarım öncesinde sıklıkla kullanılıyorken, nicel maliyet tahmin yöntemleri daha olgun proje veya ürün evresinde kullanılarak çoğunlukla yeterli veri setinin varlığından dolayı detaylı matematiksel analiz ile uygulanır. Bu çalışmada önerilen modelde belirsiz sistem ortamına cevap vermesi ve aynı zamanda uygulaması kolay olduğu için nitel bir tahmin yöntemi olan bulanık mantık kullanılmıştır. Literatürden elde edilen değişik hava aracı tipleri için veri seti analiz edilmiş olup, hava araçlarının bazı performans ve boyut özellikleri de giriş değişkenleri olarak belirlenmiştir. Bulanık mantık metodolojisi içerisinde yer alan ve sıklıkla kullanılan üçgensel bulanık sayılar ile oluşturulan model ile gelecekteki hava aracı tasarım projeleri iş yükü tahmininin belirlenen giriş değişkenleri benzerliklerine göre uygun sonuçlar verebildiği gözlemlenmiştir.