Gastrodiplomasi: Türkiye'nin gastrodiplomasi potansiyeli ve nitelikleri üzerine bir değerlendirme

Kültürel diplomasi kapsamında yenilikçi bir biçim olarak ortaya çıkan gastrodiplomasi, mutfak kültürü ve gastronomik değerlerin uluslararası ilişkilerde bir araç olarak kullanma fikrine dayanmaktadır. Diğer ülke halklarının sempatisini, beğenisini ve sevgisini sahip olunan yemek kültürü aracılığıyla kazanma anlamında kullanılan gastrodiplomasi, ülkelerin gastronomik varlıklarını öne çıkararak farklılaşmalarını ve yumuşak güçlerini artırmalarını sağlamada önemli bir işlev görmektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin gastrodiplomasi yaklaşımının nasıl olması gerektiği sorusundan hareketle kurgulanmış ve Türkiye için bir gastrodiplomasi yaklaşımı geliştirmek istenmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı; (i) yemek yazarları ve mutfak şeflerine göre Türkiye'nin gastrodiplomasi bağlamında öne çıkan niteliklerinin ve potansiyelinin ortaya konulması, (ii) etkin bir gastrodiplomasi politikasının oluşturulabilmesi için Türkiye'nin mevcut sorunlarının tespitine ve bu sorunlara dair çözüm önerilerinin sunulması ve (iii) Türkiye için gastrodiplomasi politika önerileri geliştirilmesidir. Bu amaçla tasarlanan araştırmanın örneklemini mutfak şefleri ve yemek yazarları; yöntemini ise yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle Türkiye'nin gastrodiplomasi bağlamında öne çıkan nitelikleri şu şekildedir: Etnik çeşitliliği, tarihsel zenginliği, coğrafi ve iklim özelliklerinin çeşitlilik göstermesini, bölgesel ve yerel mutfakları içeren "kültürel zenginlik ve ürün çeşitliği; turizm, TV programları, diz/film sektörü başta olmak üzere "farklı alanlara entegre edilebilir olma". Gastrodiplomasi bağlamında Türkiye'nin önemli sorunları ise eğitim, iletişim stratejisi, Türkiye gastronomisinin yurtdışındaki mevcut temsiliyeti, yasal düzenleme ve devlet desteği, birlikte hareket edememe başlıkları altında kategorilendirilmiştir. Son olarak edilen bulgulardan hareketle Türkiye'nin gastrodiplomasi politikasında yer verilebilecek öneriler sunulmuştur.