Gastrointestinal endoskopilerde çift nazal kanülle oksijen uygulamasının solunumsal komplikasyonlar üzerine etkisi

Amaç: Çalışmamızda gastrointestinal endoskopi planlanan olgularda, çift nazal kanülle uyguladığımız oksijen tedavisinin; desatürasyon ve solunumsal komplikasyonlar üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Materyal Metot: Fakülte etik kurulu ve hastaların yazılı ve sözlü onamı alındıktan sonra 18-65 yaş arası gastrointestinal endoskopi planlanan (üst, alt, herikisi) ASA I-II olan toplam 300 hasta çalışmaya dahil edildi. Preoperatif STOP BANG anketiyle OSA skorları belirlendi. Girişim odasında ikinci bir nazal kanülle oksijen verme düzeneği hazır bulunduruldu. Rutin monitörizasyonu takiben hastalar zarf yöntemiyle randomize 3 gruba ayrıldı. Grup TK5 (n=100): 5 L/dk olacak şekilde nazal oksijen kanülüyle 5 dk preoksijenasyon işlem süresince ve sonrasında aynı şekilde 5 L/dk oksijen, Grup TK15 (n=100): 15 L/dk olacak şekilde nazal oksijen kanülüyle 5 dk preoksijenasyon, işlem süresince ve sonrasında aynı şekilde 15 L/dk oksijen, Grup ÇK30 (n=100): 30 L/dk olacak şekilde nazal oksijen kanülüyle 5 dk preoksijenasyon, işlem süresince ve sonrasında aynı şekilde 30 L/dk oksijen verildi. Tüm hastalarda giriş satürasyonu ve 99-100 satürasyona ulaşıncaya kadar geçen süre kaydedildi. Sedasyon, 1 mg/kg propofol, kolonoskopilerde ek fentanyl 0.5 µg/kg fentanil ile sağlandı. Gerekirse bu dozlar tekrarlandı. Periferal oksijen satürasyonu, 92'nin altına düşüşü desatürasyon, 90'nın altına düştüğü durumlar ileri desatürasyon, 85'in altına düştüğü durumlar ciddi desatürasyon kabul edildi. Tüm hastalarda endoskopi süresi, sedasyon süresi, kullanılan propofol ve fentanil miktarları, desatürasyon atak sayısı, desatürasyonun düzelme süresi, bradipne, hipotansiyon, bradikardi, burunda yanma hissi, derlenme ünitesinde desatürasyon gibi yan etkiler kaydedildi. Bulgular: Desatürasyon görülme insidansı GTK15 (%7), GÇK30 (%2) olmak üzere GTK5 (%31)'e göre istatiksiksel anlamlı düşüktü (p<0.05). Desatürasyon görülme insidansı GÇK30 ve GTK15 arasında farklı değildi (p>0.05). İleri desatürasyon GTK15 ve GÇK30'da hiçbir hastada gözlenmezken GTK5 grubunda %18 oranında gözlendi (p<0.05). Ciddi desatürasyon GTK5 grubunda %11 oranında tespit edilirken diğer gruplarda ciddi desatürasyon yoktu (p<0.05). Desatürasyon süresi GTK5'te 16±32 sn gibi diğer gruplardan (3±10 sn, 1±5 sn) uzundu. Satürasyon 99 olma zamanı G15'te 47±24 sn, G30'da 35±23 sn gibi G5'ten 72±43 sn'den kısaydı (p<0.05). GÇK30'da bu süre GTK15'ten anlamlı kısaydı (p<0.05). Ancak çift nazal kanül oksijen uygulamalarında hastaların %30'unda burunda yanma hissi mevcuttu (p<0.05). Sonuç: Gastrointestinal sistem endoskopileri için yapılan sedasyon uygulamalarında solunumsal komplikasyonların önlemesinde çift nazal kanülle oksijen uygulamasının tek nazal kanül 15 L'lik akışlarla benzer etkinliğe sahip olduğunu; her iki akış hızında da 5 L'lik akış hızına göre solunumsal komplikasyonların anlamlı azaldığını saptadık. Hasta konforu açısından tek kanül 15 L uygulamasının daha iyi olduğunu gözlemledik. Anahtar Kelimeler: Gastrointestinal endoskopi, sedasyon, solumsal komplikasyon, oksijen uygulama