Gastroturistlerin deneyimlerinde gıda atmosferini (Foodscape'i) işlevselleştirmek

Bu çalışmanın amacı, yerel halkın turizmden ekonomik ve sosyal anlamda doğrudan yararlanabilmesi ve sürdürülebilir turizmin gelişiminin desteklenmesi için gıda atmosferi kavramını işlevsel hale getirmektir. Bu sebeple, gastroturistlerin gıda atmosferinin bütün boyutlarını yaşayabilecekleri bir deneyimin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda ilk olarak sistematik literatür incelemesi, yerel halk (15) ve turizm işletme belgeli yiyecek içecek işletmeleri (9) ile görüşmeler gerçekleştirilerek Mardin'in ikonik gıdaları belirlenmiştir. Ardından uzman akademisyenler (18) ile görüşmeler gerçekleştirilmiş ve deneyim geliştirmeye uygun olan menüler tespit edilmiştir. Menüler belirlendikten sonra araştırmacı tarafından gıda atmosferinin karma deneyimi çatısı altında "Yerel Ailelerle Gastronomi Yolculuğu", "Yerel Tatlarla Mutfakta Buluşma" ve "Geleneksel Yemeklerle Dolu Bir Akşam" olacak şekilde üç farklı deneyim tasarlanmıştır. Tasarlanan deneyimlerin uygulanması aşamasına Mardin'e gastronomik motivasyonla seyahat eden yedi yerli turist ve gastronomi deneyimine açık iki aile katılmıştır. Çalışma kapsamında tasarlanan deneyimlerin uygulama aşamaları 5-9 Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, aile bireylerinin deneyimlerin evlerinde gerçekleştirilmesinden memnun kaldıkları ve deneyimin tekrar evlerinde gerçekleşmesini istedikleri belirlenmiştir. Bunun yanı sıra ailelerin deneyimleri çevrelerindeki kişilere de tavsiye edecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan turistlerin de yerel halkın evinde gerçekleştirilen deneyimlerden ve yerel halk ile etkileşime geçmekten memnuniyet duydukları belirlenmiştir. Çalışmada özellikle kırsal kesimlerde böyle bir deneyimin gerçekleştirilmesinin yerel halk için önemli bir ekonomik gelir kapısı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte tasarlanan deneyimlerin uygulanması ile turizm sektöründe kadın istihdamı sağlanabilecek, genç nüfus için iş imkanı yaratılabilecek ve göçlerin ise engellenmesine katkı sunulabilecektir.