GC-MS cihazında katı faz mikro-ekstraksiyon tekniğiyle sağlığa zararlı bileşiklerin incelenmesi

Günümüzde hızla gelişen sanayileşme insan yaşamını kolaylaştırmanın yanında önemli çevre sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Çevresel sorunlardan sadece bir tanesi olan polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH'lar) organik kirletici sınıflarından biridir. Bu kirleticilerin doğaya, çevreye ve insan sağlığına olan olumsuz etkileri yapılan çalışmalara göre belirlenmiştir. Bu tez çalışmasında, su matrisinde farklı bir katı faz mikro ekstraksiyon tekniği kullanılarak GC-MS cihazında metot geçerli kılma (validasyon) hesaplamaları yapılmıştır. Devamında ise güneş ışığında ve karanlık ortamda muhafaza edilen içme sularında hedef altı PAH bileşiğine dair konsantrasyon oluşumunun varlığı takip edilmiştir. Geliştirilen metot ile cam ve plastik numune kaplarındaki su numunelerine standart ilave yöntemiyle hedef altı PAH bileşiği eklenerek, karanlık ve aydınlık ortam şartlarında belirli zaman içerisindeki konsantrasyonları takip edilmiştir. Validasyon çalışmaları sonucu performans parametrelerine dair çalışmalar başarılı bir şekilde tamamlandı. İçme sularında PAH bileşiklerinin analizinde kullanılan metodun hassasiyetinin, seçiciliğinin yüksek olduğu düşük konsantrasyonlarda analizin mümkün olduğu öngörülmüştür. Yapılan deneysel çalışmalarda içme suyu numunelerinde güneş ışığı ve karanlık ortam muhafaza koşullarında hedef altı PAH bileşiği için derişimlerde artış etkisinin olmadığı belirlendi. Aynı zamanda mikroplastiklerin PAH bileşiklerini adsorpsiyon etkisi görüldüğü için PAH analizi gerçekleştirilecek içme sularının, numune kaplarının +4°C ortam koşullarında amber cam içerisinde olmasının daha uygun olduğu öngörülmüştür.