Gebelerde uyku kalitesi ve prenatal stres düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu araştırma, gebelerde uyku kalitesi ile prenatal stres düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Nisan-Aralık 2024 tarihleri arasında Bandırma Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran ve basit rasgele örnekleme yöntemiyle seçilen 379 gebe oluşturmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Gebelikte Yaşanan Uyku Sorunlarını Belirleme Ölçeği (GYUS-BÖ) ve Gebelik Stresi Değerlendirme Ölçeği (GSDÖ) aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 28,09±5,09 olup; çoğunluğunun üniversite mezunu (%46,0), orta gelir düzeyine sahip (%75,2), çekirdek aile yapısında (%91,6) ve ev hanımı (%65,2) olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %20,8'inin sigara kullandığı ve %76,5'inin gebelik öncesine göre uyku düzeninde değişiklik yaşadığı belirlenmiştir. GYUS-BÖ puan ortalaması 61,23±11,83 ve GSDÖ puan ortalaması ise 57,17±28,01 olarak bulunmuştur. Günlük ortalama uyku süresi ile stres düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamışken (r=0,04, p>0,05), gebelikte yaşanan uyku sorunları ile stres düzeyi arasında negatif yönlü zayıf düzeyde (r=-0,22, p<0,01); uyku sorunları ile gebelik stresi arasında ise pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,40, p<0,01). Sonuç olarak, gebelerin genelinde uyku kalitesinin düşük, prenatal stres düzeyinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Uyku kalitesinin azalmasıyla birlikte stres düzeyinin de arttığı; ayrıca eğitim düzeyi düşük olan, geniş ailede yaşayan, sigara kullanan ve düşük ya da ölü doğum öyküsü bulunan gebelerde uyku kalitesinin daha düşük, stres düzeylerinin ise yüksek olduğu görülmüştür. Ek olarak, günlük uyku süresi azaldıkça uyku kalitesinin azaldığı saptanmıştır.