A political approach to transitional justice: Truthseeking mechanisms in South Africa and Guatemala

Bir uygulama olarak geçiş dönemi adaleti, 1990'lı yıllarda sistematik ve yaygın insan hakları ihlallerine cevap olarak ortaya çıkmıştır. Geçiş adaleti, hakikat komisyonları, cezai kovuşturmalar ve tazminatlar gibi kendine özgü mekanizmalarıyla geçmişle yüzleşmeyi amaçlamaktadır. Bu tez, başlangıçta geçiş dönemi adaleti uygulamaları üzerine geliştirilen literatüre ve ayrıca iki vakaya odaklanmaktadır. Bu çalışmanın bakış açısına göre, geçiş dönemi adaleti hakkındaki literatüre hukuki bir yaklaşım egemen olmuştur ve bu sebeple geçiş dönemi adaleti sürecinin siyasi bir olgu olarak değerlendirilmesi eksik veya en iyi ihtimalle yetersizdir. Bir yandan, geçiş dönemi adaletinin özgün yasal mekanizmalarının uygulanması, demokrasi ve uzlaşma amacında intikam tuzağına düşmekten kaçınmak için çok önemlidir. Öte yandan, eldeki sorunların politik yönünü ihmal eden hukuki yaklaşımın egemenliğinin bir sonucu olarak istenen hedeflere ulaşılmasındaki en büyük engeldir. Geçiş dönemi adaleti hukukilik ve siyasallık arasında bir çelişki içerisindedir. Bu tez geçiş dönemi adaletine içkin olan siyasal hukuki çelişkisinin katılım ile aşılabileceğini göstermeye çalışacaktır. Bu çalışma, Güney Afrika ve Guatemala'da hakikat arayışı mekanizmalarının kuruluş süreçlerini katılım sorunu etrafında incelemektedir. Bu tez Carl Schmitt'in olağanüstü hal kavramsallaştırmasına referansla geçiş dönemi adaleti mekanizmalarının kuruluş aşamalarının önemini göstermeye çalışacaktır. Geçiş dönemi adaleti üzerine mevcut literatürün ve iki vaka çalışmasının derinlemesine incelenmesinden sonra, bu çalışma katılım kavramsallaştırılmasını Hannah Arendt'in kamusallık ve çoğulluk kavramlarına başvurularak literatüre katkıda bulunmaya çalışmaktadır.