'Gelecek Bizim' , '365 Gün' ve 'Eğitime Erken Başla' kitap setlerinin OSBEP temelli sosyal beceri analizi ve sözsüz kitapların öğretmen uygulamaları yoluyla değerlendirilmesi

ÖZET 'GELECEK BİZİM' , '365 GÜN' VE 'EĞİTİME ERKEN BAŞLA' KİTAP SETLERİNİN OSBEP TEMELLİ SOSYAL BECERİ ANALİZİ VE SÖZSÜZ KİTAPLARIN ÖĞRETMEN UYGULAMALARI YOLUYLA DEĞERLENDİRİLMESİ Hayranur ÇİL, Yüksek Lisans Tezi Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Esra Betül KÖLEMEN Sakarya Üniversitesi, 2025. Okul öncesi dönem, bireylerin gelecek dönemdeki davranışlarının şekillenmesinde kritik bir öneme sahiptir. Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarına yönelik yayınlanmış olan hikâye kitaplarında sosyal becerilerin yer alma durumunu incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi ve fenomenolojik (olgu bilim) desene dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan 'Gelecek Bizim','365 Gün've 'Eğitime Erken Başla 'adlı hikâye kitap setleri oluşturmaktadır. Kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen toplam 94 kitap, sosyal beceri temaları açısından incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak Türk Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından TÜBİTAK 1007 Programı kapsamında desteklenen "Okul Öncesi Eğitimde Sosyal Beceri Destek Projesi" sonucunda hazırlanan "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Beceri Destek Eğitimi Öğretmen Rehber Kitabı (OSBEP)" kullanılmıştır. Bu rehberde yer alan dört temel sosyal beceri alanı doğrultusunda kitap içerikleri analiz edilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, sözsüz kitaplar arasından rastgele kitaplar seçilmiş ve altı okul öncesi öğretmeninden sınıf içerisinde okutulması sağlanmıştır. Öğretmenlerin okudukları kitaptan hangi sosyal becerileri ifade ettikleri ses kaydıyla belirlenmiştir. Bu uygulama ile öğretmenlerin görsel okumalarının sosyal beceri yansımaları üzerindeki etkisi desteklenmiştir. Bu araştırmanın amacı, okul öncesi döneme yönelik hikâye kitaplarında yer alan sosyal becerilerin OSBEP (Okul Öncesi Sosyal Beceri Destek Eğitimi Programı) çerçevesinde incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve fenomenolojik (olgu bilim) desene dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, okul öncesi dönem çocuklarına yönelik yayımlanmış 94 hikâye kitabından oluşmaktadır. Veriler, sosyal beceri temalarına göre analiz edilerek frekanslar üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, hikâye kitaplarının çocukların sosyal becerilerini geliştirmede önemli bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır. Kitapların %25,5'inde "Akademik Destek Becerileri", %25,5'inde "Duyguları Yönetme Becerileri", %21,3'ünde "Başlangıç Becerileri" yer aldığı; %8,5'inin ise "Arkadaşlık Becerileri"ne yer verdiği belirlenmiştir. %19,1 oranında kitabın ise herhangi bir sosyal beceri içermediği tespit edilmiştir. Bu durum, içeriklerin bazı beceri alanlarında yoğunlaşırken, özellikle arkadaşlık becerilerinde sınırlı kaldığını göstermektedir. Araştırma bulguları, sosyal becerilerin çocukluk döneminde kazandırılmasının önemine işaret etmekte ve eğitim materyallerinin bu doğrultuda nasıl yapılandırılabileceğine dair öneriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi, Sosyal Beceriler, Çocuk Edebiyatı, Erken Çocukluk Dönemi, OSBEP, Sözsüz Kitap .