Gelecek kaygısı ile engellenmiş aidiyet ve algılanan yük olma: Deneyimsel kaçınmanın aracı rolü

Gelecek belirsizlik içerir ve belirsizlik bireyler için kaygı vericidir. Hayatının planlama aşamasında olan üniversite öğrencileri ise belirsizlikler karşısında gelecek kaygısı yaşayabilmekle beraber kimi zaman da intihara yönelik düşünceler kaygıya eşlik edebilir. Kişiler Arası İntihar Kuramına göre engellenmiş aidiyet ve algılanan yük olma bireylerin intihar düşünceleri geliştirmelerindeki risk faktörlerindendir. Gelecek kaygısı ile intihar eğilimi arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak için bu çalışmada üniversite öğrencilerinde gelecek korkusu ve gelecekten umutsuzluk ile algılanan yük olma ve engellenmiş aidiyet arasındaki ilişkide deneyimsel kaçınmanın aracı rolünü incelemek amaçlanmıştır. Bu çalışma üniversiteye devam etmekte olan 629 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında kişisel bilgi formu, Kişiler Arası İhtiyaçlar Anketi (KİA-15), Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği (ÜÖGKÖ), Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II) kullanılmıştır. Araştırmada nicel bir çalışma yaklaşımı olan ilişkisel desenden faydalanılmıştır. Betimsel istatistiklere ait incelemeler SPSS programı aracılık analizine dayalı istatistiksel incelemeler MPlus programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, gelecek korkusu ile algılanan yük olma arasındaki ilişkinin tamamen deneyimsel kaçınma ile açıklandığını, deneyimsel kaçınmanın gelecekten umutsuzluk ile algılanan yük olma ve engellenmiş aidiyet arasındaki ilişkilerde kısmi aracı olduğunu, ayrıca gelecek korkusu ile engellenmiş aidiyet arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiğini göstermektedir. Bu bulgular, bireylerin geleceğe yönelik korkularının, sosyal ilişkiler ve aidiyet duygusu üzerindeki etkilerini ve dolayısıyla intihar riski taşıyan bireyler için potansiyel risk faktörlerini anlamada önemli katkılar sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, literatür doğrultusunda tartışılmış; çalışmanın sınırlılıkları değerlendirilmiş ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Gelecek Kaygısı, Gelecek Korkusu, Gelecekten Umutsuzluk, Algılanan Yük Olma, Engellenmiş Aidiyet, Deneyimsek Kaçınma