Geleneksel mimarinin ekolojik çözümlemelerinin Malatya Battalgazi'deki bir grup yapı üzerinden okunması

Dünya nüfusunun hızla artması ve doğal kaynakların buna bağlı olarak hızlı ve bilinçsiz bir şekilde tüketilmesi sonucu evrensel bir çevre krizi yaşanmaktadır. Bu anlamda yapı sektörü ekosistemin bir parçası olarak hareket etmenin aksine tahripkâr ve tek yönlü fayda sağlayacak bir anlayışla, yaşanan bu krize ortak olmaktadır. Yapı sektörünün çevresel kriz boyutunun azaltılması için günümüzde ekolojik mimari önemli bir referans sunmaktadır. Ekolojik mimari kendi kriterlerini, günümüz koşullarında geliştirirken aynı zamanda geçmişe yönelik referanslardan da alabilmektedir. Bu anlamda geleneksel mimarinin içinde bulunduğu coğrafyanın verilerine uygun çözümlemeleri ve ekosisteme vermiş olduğu zararın düşük düzeylerde olduğu yapı üretim anlayışı günümüzün mimarlık anlayışına yönelik önemli dersler içermektedir. Bu çalışma kapsamında Battalgazi ilçe merkezinde bulunan bir grup geleneksel mimari, ekolojik mimarlık kriterlerini sağlama noktasında analiz edilmektedir. Bu amaçla çalışma alanı içerisinde yer alan yapılar yerleşim, yapı formu ve yapı kabuğu tasarımı, iç mekân hava kalitesi, suyun etkin kullanımı ve kazanımı, enerji etkin peyzaj tasarımı gibi ekolojik mimarlık kriterleri üzerinden analiz edilmiştir. Yapıların ekolojik kriterlere uygunluğuna yönelik yapılan değerlendirmeler sonucunda Malatya geleneksel yapılarının ekolojik tasarım kriterlerine sahip olduğu ve kendine özgü yapısal özellikler taşıdığı tespit edilmiştir. Malatya geleneksel konutları ekolojik tasarım kriterlerine özellikle; malzeme seçimi, yapı kabuğu tasarımı, uygun yapı açıklıklarının tasarlanması, iç mekan organizasyonu başlıklarında katkı sağlamaktadır. Malatya'da kentleşmenin hızlanması ile birlikte geleneksel yapıların ihmal edilme durumu söz konusu olduğu için çalışma kapsamında incelenen Malatya geleneksel yapılarının bu özelliklerinin kaybolmaması ve günümüzün mimarlık anlayışına ışık tutması açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Ekolojik Mimari, Enerji verimliği, Enerji Etkin Yapı Tasarımı, Yapı Sektörü, Geleneksel Mimari, Geleneksel Malatya Evleri