Gelişmekte olan ülkelerde, finansal stresin dış ticaret dengesi üzerindeki asimetrik etkilerinin değerlendirilmesi

Dünya ekonomisindeki gelişmeler göz önünde tutulduğunda, gelişmekte olan ülkelerin önemli bir bölümünde yüksek seviyede dolarizasyon olgusunun mevcut olduğunun altını çizilmekte olduğunu görülmektedir. Bu çerçevede, söz konusu ülkelerdeki ekonomik birimlerin döviz cinsinden açık pozisyonlarının finansal kırgınlıkları artırdığı kabul edilmektedir. Dolarizasyon belli başlı göstergeler kapsamında ölçülmekte olup, dolarizasyon seviyesindeki değişikliklerin aynı zamanda bir finansal stres göstergesi olan döviz piyasası baskısı üzerinde kayda değer sonuçlar doğurduğu bilinmektedir. Bir başka deyişle, döviz krizi ihtimalini bünyesinde barındıran döviz piyasası baskı endeksini aynı zamanda gelişmekte olan ülkelerde makroekonomik dengeler üzerinde kayda değer sonuçlar doğurabileceği yadsınamaz bir önermedir. Bilimsel literatürde, döviz piyasası baskısını ölçen birçok çalışma mevcut olup bu çalışmalar temel anlamda döviz kurunun yabancı paralar karşısındaki değerinin faiz oranları ve net döviz rezervleri bağlamında göstermektedir. Buradan hareketle, döviz piyasası baskısında meydana gelebilecek değişikliklerin makroekonomik dengeler üzerinde kayda değer sonuçlar doğuracağı öne sürülebilecektir. Bu çalışmanın amacı, bir finansal stres göstergesi olan döviz piyasası baskı endeksinin makroekonomik dengesizliklerin başında gelen dış ticaret açığı üzerine olan olası asimetrik etkilerinin ileri zaman serisi yöntemleri ile analiz edilmesidir. Bu bağlamda, tezde öncelikle tarafımızca geliştirilecek döviz piyasası baskı endeksi ve onun bileşenleri ortaya konulacaktır. İkinci aşamada, döviz piyasası baskısı ile dış ticaret dengesi arasında ilişkilerin teorik zemini çıkartılacak ve son aşamada ise her iki makroekonomik gösterge arasında saptan ilişkiler değerlendirilecek ve politika önerileri sunulacaktır. Anahtar kelimeler: Gelişmekte Olan Ülkeler, Finansal Stres, Döviz Piyasası