Genç yetişkin bireylerin toplumsal cinsiyet rol tutumları ile aile planlamasına yönelik tutumları arasındaki ilişki

Amaç: Bu araştırma, genç yetişkin bireylerin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları ile aile planlamasına yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Aile Planlaması Polikliniği'ne başvuran genç yetişkin bireyler, örneklemini ise Mayıs-Ekim 2022 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 198 kadın ve 73 erkek olmak üzere toplam 271 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, yüzyüze görüşme tekniği ile "Kişisel Bilgi Formu", "Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ)" ve "Aile Planlaması Tutum Ölçeği (APTÖ)" kullanılarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi SAS 9.4 paket programı kullanılarak, tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk testi, bağımsız gruplar arası t testi, varyans analizi (F testi), pearson korelasyon analizi, Pearson korelasyon analizi ve çok değişkenli adımsal regresyon analizi ile yapılmıştır. Sonuçlar p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların TCRTÖ toplam puan ortalamaları (144.25±22.88) yüksek, APTÖ toplam puan ortalamaları (129.46±26.26) ise ortalamalamanın üstünde bulunmuştur. TCRTÖ toplam puan ortalaması ile katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim, durumları, gelir durumları, çocuk sayısı, istenen çocuk sayısı, AP kullanım kararını veren kişi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). APTÖtoplam puan ortalaması ile cinsiyet, eğitim durumu, çalışma durumu, ikamet,çocuk sayısı, istenen çocuk sayısı, AP'ye yönelik temel bilgi kaynağı ve , AP kullanım kararını veren kişi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05). Katılımcıların APTÖ toplam ile TCRTÖ toplam puan ortalamaları arasında anlamlı, pozitif yönlü, orta düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur (r=0.30786, p<.0001). Sonuç: Araştırmada katılımcıların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik eşitlikçi tutuma sahip oldukları, aile planlamasına yönelik tutumlarının da olumlu olduğu saptanmıştır. Katılımcıların toplumsal cinsiyet rollerine yönelik eşitlikçi tutumlarının arttıkça aile planlamasına yönelik olumlu tutumlarının da arttığı görülmüştür. Bireylerin aile planlaması konusunda toplumsal cinsiyet rollerine yönelik eşitlikçi tutumlarını arttırmaya yönelik hemşirelik bakımının uygulanması ve uygulamaların etkinliğinin incelenmesi önerilmektedir.