Genel cerrahi hastalarında postoperatif deliryum erken tanısı

Genel Cerrahi Hastalarında Postoperatif Deliryum Erken Tanısı Amaç: Postoperatif Deliryum (POD) günümüzde sık izlenen postoperatif komplikasyon olarak ortaya konmuştur. Yaşlı hastalarda %25'lere kadar POD izlendiği bildirilmektedir. Biz yaptığımız bu çalışmada Genel Cerrahi hastalarında POD erken tanısı koymak, bunun hastanın/cerrahinin/anestezinin özellikleri ile ilişkisini araştırarak; hastaların hastanede yatış süresini kısaltmayı, taburculuk sonrası tekrar hastaneye yatışı engellemeyi ve morbidite/mortalite azaltmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Mart 2018 ve Mayıs 2018 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı tarafından ameliyata alınmış ve Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Polikliniği, Ameliyathanesi, Anestezi Yoğun Bakım Üniteleri, Anestezi Sonrası Bakım Ünitesi, Genel Cerrahi Kliniği'nde Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı tarafından preoperatif, intraoperatif ve postoperatif rutin takibi yapılan 18 yaş ve üstü genel anestezi almış hastaların verilerine ulaşılması hedeflenmiştir. Toplamda 303 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların preoperatif olarak demografik verileri (isim, soy isim ve dosya numarası, yaş, kilo, boy ve vücut kitle indeksi) ve mesleği, eğitim durumu, gelir durumu, ek hastalıkları, ASA (American Society of Anesthesia) skoru, geçirilmiş operasyon, psikiyatrik ya da nörolojik bir hastalık özgeçmişi, alkol, sigara, madde öyküsü, hafıza problemleri kaydedildi. Ayrıca hastaların preoperatif bilişsel düzeylerinin tespiti için Mini Mental Test (MMSE) uygulandı. Hastaların tanısı, yapılacak operasyonun adı ve süresi, acil/elektif olduğu, kullanılan ilaçlar, uygulanan kateterizasyon (arter, santral, foley, NG), Hb değeri, hastaların uyanma skoru (Aldrete Skoru) anestezi kayıtlarından alınarak değerlendirildi. Ayrıca hastaların intraoperatif vital bulguları (kan basıncı, orta arter basıncı, oksijen satürasyonu ve End Tidal CO2) da 30 dakika aralıklarla anestezi kayıt fişlerinden alınarak kaydedildi. Hastaların POD tanısı CAM testi ile değerlendirildi. Ayrıca hastaların postoperatif taburculuk süreleri de kaydedildi. Bulgular: 303 hastanın 8'inde (%2,6) POD gelişti. POD tanısı ile yaş (p:0,0001), ek hastalıklarıyla korele olan ASA skoru (p=0.004) arasında anlamlı ilişki saptandı. Hastaların eğitim seviyeleri yükseldikçe deliryum görülme riski daha da azalarak anlamlı bir ilişki gösterildi (p: 0,019). Kullanılan anestezik ajanlar içinde sadece midazolam ile deliryum arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p:0,028). Operasyon süresince gelişen hiperkarbi ile deliryum gelişmesi arasında anlamlı bir sonuç ortaya konmuştur (p:0,001). Hastalarımızda POD gelişmesi ile bağlantılı olan invaziv uygulamalar (arter kanülü, santral venöz katater, foley sonda, nazogastrik sonda) (p: 0,000-0,002), artmış operasyon süreleri (p: 0,0001), Yoğun Bakım Ünitesi ve Anestezi Sonrası Bakım Ünitesi yatışları (p: 0,000) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda erken dönemde; 303 hastanın 8'inde (%2,6) POD saptadık. Bu oran literatürde daha uzun dönemde POD tanısı konulan, POD oranları ile uyumludur. Ayrıca POD için risk faktörü olarak kabul edilen faktörleri de, hastaların/operasyonun/anestezinin özelliklerini de hastalarımızda literatürle uyumlu olarak bulduk. Postoperatif ilk 3 günde CAM ile genel cerrahi operasyonu geçiren hastalarda POD tanısı konulması avantaj sağlamıştır. Hastaların POD için tedavi planlaması erken dönemde yapılabilmiştir. Anahtar kelimeler: Postoperatif deliryum, genel cerrahi, laparoskopik cerrahi, hiperkarbi, MMSE, CAM