Genel ortaöğretimde okul terki: Kronik devamsızlık ve okuldan kopmanın belirleyicileri

Bu çalışmada Anadolu, fen ve sosyal bilimler liselerinde öğrenim gören genel ortaöğretim öğrencileri arasında devamsızlık, kronik devamsızlık ve okuldan kopmanın temel belirleyicilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Açımlayıcı sıralı karma yöntem kullanan bu araştırmada ilk önce 12 yıllık kademeli zorunlu eğitim içinde örgün olarak eğitimlerine devam eden tüm öğrencilerin ve daha ayrıntılı olmak üzere genel ortaöğretim öğrencilerinin devamsızlık, kronik devamsızlık ve okuldan kopma durumları ile ilgili nicel analizler yapılmış daha sonra okuldan kopmuş, kronik devamsız ve devamsız katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmeler nitel analize tabi tutulmuştur. Nicel analizler kısmında genel ortaöğretim öğrencilerinin devam durumlarına yönelik karşılaştırmalara ve ilişkisel incelemelere yer verilmiş ve CHAID analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen bu inceleme ve analizler neticesinde ilkokullarda birinci sınıf düzeyinde, ortaokullarda beş ve sekizinci sınıf düzeyinde, ortaöğretimde dokuz ve on ikinci sınıf düzeyinde devamsızlık, kronik devamsızlık ve okuldan kopma problemi olduğu görülmüştür. Aynı zamanda Türkiye'de örgün eğitim içinde yer alan öğrenciler arasında devamsız, kronik devamsız ve okuldan kopan öğrenci oranlarının iller arasında önemli derecede farklılaştığı ve Şanlıurfa ili başta olmak üzere Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ciddi bir okula düzenli devam etmeme probleminin varlığı tespit edilmiştir. Genel ortaöğretim öğrencilerinin okula devam durumlarına etki edebileceği düşünülen bazı değişkenlerin devamsızlık, kronik devamsızlık ve okuldan kopma üzerindeki etkileri incelenmiş ve bu inceleme neticesinde; aile gelir durumu düşük, dokuzuncu sınıfta öğrenim gören, akademik başarısı düşük, kardeş sayısı fazla, anne-baba eğitim seviyesi düşük, parçalanmış ailelerden gelen ve okul türleri arasında Anadolu lisesinde öğrenim gören genel ortaöğretim öğrencileri arasında devamsız, kronik devamsız ve okuldan kopan öğrencilerin daha fazla olduğu görülmüştür. Gerçekleştirilen CHAID analizleri sonrasında devamsızlık, kronik devamsızlık ve okuldan kopma üzerinde etki gücü en yüksek olan belirleyiciler sırasıyla akademik başarı, sınıf seviyesi, kardeş sayısı, aile gelir durumu, okul türü ve aile durumu olarak bulunmuştur. Araştırmanın nitel boyutunda yer alan görüşmelere yönelik gerçekleştirilen tematik analiz sonucunda katılımcıların kişisel, aile, arkadaş çevresi ve okul ile ilgili gerekçeler ile devamsız, kronik devamsız ve okuldan kopma durumuna geldikleri sonucuna ulaşılmıştır.