Georges Perec'in Yaşam Kullanma Kılavuzu romanında mimarlık ve matematik

Georges Perec'in (7 Mart 1936 - 3 Mart 1982) Yaşam Kullanma Kılavuzu (1978) romanı, dünyada deneysel edebi eserler arasında özel bir yere sahiptir. Perec, bu romanı ile matematik temelli bir bulmacalar dizisini edebiyata taşımıştır. Roman, bu deneysel özelliklerini genelinden en küçük ayrıntılarına kadar her noktada hissettirmektedir. Romanın iki ana matematiksel bulmacası bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Bunlar satrançtaki atın tüm tahtayı turlaması fikrinden gelen Atın Turu ve karşılıklı dik iki Latin Kareden oluşan Greko-Latin Karesi'dir. Tezimde her iki bulmacanın da tarihte gelişimi, romanda kullanımı, bu roman dışındaki uygulamaları ve romanın yazıldığı dönemden bugüne konusundaki gelişmeler yer alır. Bu tezde ayrıca, George Perec'in diğer deneysel metinlerini de inceledim: Bu metinlerde gözlemlenebilen dil oyunlarını, oulipocu prosedürleri ve yaratıcı potansiyel olanakları görmeye, anlamaya, analiz etmeye çalıştım. Söz konusu yöntemlerin mimarlığa aktarılma yollarını, yordamlarını araştırıp sınadım ve sorguladım. Elde ettiğim yöntemler ile, tasarımları dönüştürmeyi veya yeni tasarımlar üretmeyi denedim. Ortaya çıkan tasarımları çeşitli yöntemlerle birbirleriyle kıyasladım. Bulmacalardan elde ettiğim verilere göre görsel malzemeleri parçalayıp farklı şekillerde bir araya getirdim veya oluşacak görselin sahip olacağı özellikleri belirledim. Görselleri benzerlik derecesi, simetri, nokta simetri, sıralama gibi özellikleri açısından aynalama veya süperpoze ile kıyasladım. Anahtar Kelimeler: George Perec, Yaşam Kullanma Kılavuzu, Oulipo, Deneysel Mimarlık, Potansiyel Mimarlık