Geriatrik hastalarda farklı ağrı ölçeklerinin değerlendirilmesi

Güney, F. Geriatrik Hastalarda Farklı Ağrı Ölçeklerinin Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2025. Günümüzde, dünya genelindeki eğilimle uyumlu olarak, ülkemizde de yaşlı bireylerin sayısı ve nüfus içerisindeki oranı hızla artış göstermektedir. Geriatrik bireyler arasında en sık dile getirilen şikâyetlerden biri ağrıdır. Yaşlı hastalarda ağrının yapılandırılmış ölçekler aracılığıyla sistemli biçimde ölçülmesi, hem doğru tanı ve etkili tedavi planlaması hem de gereksiz analjezik kullanımının önüne geçilmesi açısından büyük bir gerekliliktir. Araştırmamızda, 15 Şubat 2024 ile 15 Mayıs 2024 tarihleri arasında Eskişehir'deki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 385 geriatrik hasta ile görüşülmüş; anket formunda yer alan sosyodemografik bilgi formu, Geriatrik Ağrı Ölçeği ve McGill Ağrı Ölçeği Kısa Formu kullanılarak ağrının özellikleri ve şiddeti ile ilaç kullanım alışkanlıkları gibi çeşitli parametreler kesitsel tipte çalışma yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmamızdaki katılımcılardan elde edilen verilere göre; Geriatrik Ağrı Ölçeği için ortalama skor 30,38 ± 12,93 olarak belirlenirken, McGill Ağrı Ölçeği ortalaması 10,07 ± 5,65 olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların farklı özelliklerine göre yapılan karşılaştırmada, kadın katılımcılarda, doktor önerisi olmadan ağrı kesici kullananlarda ve en az bir kronik hastalığı bulunanlarda, hem Geriatrik Ağrı Ölçeği hem de McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form skorlarının anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışmamızdaki Geriatrik Ağrı Ölçeği ile McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form arasındaki korelasyon analizi, 0,857'lik katsayı değeriyle ölçekler arasında son derece güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuç, McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form'un geriatrik popülasyonda da güvenilir bir değerlendirme aracı olabileceğini göstermiştir. Geriatrik ağrı değerlendirme ve yönetiminde, birinci basamak ve uzmanlık düzeyindeki bakım kalitesini artıracak; erken müdahale ve sürekli izleme mekanizmalarıyla hastaların fonksiyonel bağımsızlıklarını koruyup yaşam kalitelerini yükseltecek altyapı ve uygulamaların geliştirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Geriatri, Ağrı Ölçekleri, Geriatrik Ağrı Ölçeği, McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form