Geyve, Örencik ve Doğançay bölgelerinde radon aktivitesinin belirlenmesi

Bu tez çalışmasında Sakarya ilinin güney sınırları içerisinde yer alan jeolojik yapısı içinde granit bulunan Geyve ilçesi, Doğançay bölgesi ve Örencik köyünde kapalı ortam, toprak ve su örnekleri için doğal radon aktivite konsantrasyonları belirlenerek radyolojik risk açısından değerlendirmeler yapılmıştır. Kapalı ortam ve toprak gazı radon konsantrasyonlarının nükleer iz kazıma yöntemi ile belirlendiği bu çalışmada kullanılan dedektörler Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Nükleer Fizik Laboratuarında yapılmıştır. Su örneklerindeki 222Rn konsantrasyonları ise RAD7 yöntemi kullanılarak yine aynı laboratuarda gerçekleştirilmiştir. Bina içi radon aktivite yoğunluğunun ölçülmesi amacıyla bu bölgelerde bulunan okul ve konutların bir bölümüne LR-115 plastik detektörler yerleştirilmiş ve 2 ay süreyle radon ve ürünlerinitoplamak üzere bekletilmiştir. Bölgelerden toplanan toprak örnekleri laboratuara getirilerek analize uygun hale getirilerek kapalı kutu tekniği kullanılarak ölçülmüştür. Kapalı kaplarda 3 ay bekletildikten sonra ölçümü yapılmıştır. Bina içi radon konsantrasyon ölçümleri ortalama olarak kış dönemi için Geyve, Örencik ve Doğançay bölgelerinde sırasıyla 221.63 Bq/m3, 793,67 Bq/m3 ve 273,67 Bq/m3, yaz dönemi için ise sırasıyla 138,37 Bq/m3, 194,00 Bq/m3 ve 150,56 Bq/m3 olarak ölçülmüştür. Su örneklerinin radon konsantrasyonu Geyve, Örencik ve Doğançay için sırasıyla 1,66 Bq/L, 0.93 Bq/L ve ,1.15 Bq/L olarak bulunmuştur Kapalı kutu tekniği kullanılarak hesaplanan toprak örneklerindeki radon konsantrasyon değerleri ise Geyve, Örencik ve Doğançay için sırasıyla 463,4 Bq/m3, 587,11 Bq/m3 ve 447,18 Bq/m3 olarak elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen radon konsantrasyonları ICRP ve TAEK' tarafından belirlenen limit değerleriyle karşılaştırıldığında bölgenin toprak ve su ölçümleri için radyolojik herhangi bir risk bulunmadığı, bina içi radon konsantrasyonunun Geyve ve Doğançay için yine güvenilir değer aralığında bulunduğu fakat Örencik bölgesi için elde edilen değerlerin limit değerlerden fazla çıktığı bu durumun bölgede radyolojik bir risk oluşturabileceği ve köyde rastlanan kanser vakalarıyla ilişkisinin kurulabilmesi için daha ileri vaka-konum bağlantısının incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.