Girişimcilerin e-ihracat eğilimleri: Engeller ve çözüm önerileri

E-ticaret, teknolojinin gelişimi ve internetin ortaya çıkmasıyla geleneksel ticaretten farklı yeni bir ticaret yöntemi olarak ortaya çıkmıştır. Gelişen teknoloji ve artan imkanlar, e-ticaretin ticaret yapabilme becerilerini geliştirerek toplam ticaret hacmi içindeki payını artırmıştır. E-ticaretin gelişimiyle birlikte alt kategoriler de oluşmuş ve bunlardan biri de e-ihracat olmuştur. E-ihracat, küresel bir dünyada sınırların öneminin azaldığı bir ortamda ticaretin uluslararası boyutta gerçekleştirilmesini ve ürün ve hizmetlerin yurtdışına ihraç edilmesini sağlamaktadır. Girişimciler, e-ihracat sayesinde yerel pazarlardan çok daha büyük pazarlara ulaşma fırsatı bulmuşlardır. Kârlarını artırmak isteyen girişimciler, klasik ihracattan daha kolay ve pratik bir yöntem olan e-ihracatı tercih etmektedirler. Ancak, girişimciler e-ihracata başlarken ve devam eden süreçlerde çeşitli engellerle karşılaşmaktadırlar. Bu araştırmanın temel amacı, yeni girişimcilerin e-ihracata başlarken ya da e-ihracat sürecinde karşılaşabilecekleri ulusal veya uluslararası engelleri belirlemek ve bunlara çözüm önerileri sunmaktır. Bu çalışma ile yeni girişimcilerin e-ihracat engellerine bakış açıları incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda, girişimcilerin karşılaşabilecekleri e-ihracat engelleri, araştırmaya dahil olan girişimci adayları kapsamında incelenmiş ve bu engellerin algılama düzeyleri tespit edilmiştir. Bu araştırma, e-ihracat ile ilgilenen girişimci ve girişimci adayları için hazırlanmış ve veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın hedef kitlesinin internet üzerinden ticaret yapması, anket çalışmasının da internet üzerinden yapılmasını uygun kılmıştır. Bu nedenle, hazırlanan anket, e-ihracat faaliyeti gerçekleştiren veya gerçekleştirme hedefi olan girişimci ve girişimci adaylarına internet aracılığıyla ulaştırılmıştır. İlk olarak, e-ihracat danışmanlığı veren bir firmanın 300 üyesine anket gönderilmiş ve 137 cevap alınmıştır. Sosyal medyada girişimcilik ve e-ihracat konularında aktif olan sayfa üyelerine 250 anket gönderilmiş ve 63 cevap alınmıştır. Üniversitede uluslararası ticaret dersi alan yaklaşık 200 öğrenciye anket ulaştırılmış ve 112 cevap alınmıştır. E-ticaret yapan şirketlere ürün pazarlayan bir toptancı firma sanayide ziyaret edilerek müşterilerine 237 anket gönderilmiş ve 74 cevap alınmıştır. Yalova Esnaf ve Sanatkârlar Odası'na kayıtlı e-ticaret gerçekleştiren 150 girişimciye de anket e-posta yoluyla ulaştırılmış ve 50 cevap alınmıştır. Toplamda, anketin ulaştırıldığı 1137 girişimci veya girişimci adayından 436 cevap alınmıştır. Bu anketlerden 5 tanesi analize uygun görülmemiştir. Geriye kalan 431 anketin cevapları incelendiğinde, katılımcıların 87'si girişimcilik faaliyetinde bulunmayı düşünmezken, 344'ü e-ihracat yapacak girişimciler olarak yanıt vermiştir. Araştırma verilerinden elde edilen bulgulara göre, girişimci adaylarının e-ihracat süreçlerinde pazarlama ve ürün, ülke kuralları, pazar ve lojistik faktörlerinden kaynaklanan engeller algıladıkları tespit edilmiştir. Girişimci adaylarının algıladıkları e-ihracat engellerinin bağımsız değişkenlere göre faktör bazında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu bağımsız değişkenler arasında girişimci adaylarının cinsiyeti, yaşı, eğitim durumu, mevcut meslekleri, girişimlerini kuracakları il ve faaliyet gösterecekleri sektör, girişimin büyüklüğü ve hedef uluslararası pazarlar bulunmaktadır. Bağımsız değişkenlerin, genel e-ihracat engelleri algısı, pazarlama ve ürün, ülke kuralları, pazar ve lojistik alt boyutlarında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Girişimcilik, E-ihracat, E-ihracat engelleri, Uluslararası ticaret