Girişimsel radyolojide hasta güvenliği kontrol listesinin geliştirilmesi ve hemşire görüşlerinin değerlendirilmesi

GİRİŞ VE AMAÇ: Girişimsel radyoloji, minimal invaziv yöntemlerle çoğu durumda cerrahiye alternatif olarak tanı ve tedavi olanağı sunarken; radyasyon maruziyeti, girişimsel komplikasyonlar ve ekip içi iletişim eksiklikleri gibi çeşitli hasta ve çalışan güvenliği riskleri barındırır. Güvenliği sağlamaya yönelik, standart kontrol listeleri önemli bir araçtır. Bu çalışmanın amacı, hasta ve çalışan güvenliğini artırmayı hedefleyen, girişimsel radyolojide hasta güvenliği kontrol listesinin geliştirilmesi ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma, tanımlayıcı ve gözlemsel niteliktedir. Literatür taraması, mevcut uluslararası kontrol listeleri ve uzman görüşleri doğrultusunda tasarlanan kontrol listesi, 100 girişimsel radyoloji vakası üzerinden gözlemlenerek değerlendirildi; elde edilen bulgularla revize edildi. Nihai liste, bir girişimsel radyoloji ünitesinde çalışan 20 hemşireye tanıtıldı ve anket yolu ile hemşirelerin görüşleri alındı. Veriler frekans ve yüzde analizleriyle değerlendirildi. BULGULAR: Hastaların yaş ortalaması 61,15±15,42, %51'i erkek ve girişimsel radyolojide vasküler girişim amacıyla işlem yapılanların oranı %82'dir. Hemşirelerin yaş ortalaması ise 30,35±6,82 olup, girişimsel radyoloji ünitesinde çalışma süreleri ortalama 2,92±2,06 yıldır. Gözlemler sonucunda, işlem öncesi aşamada antikoagülan/antiagregan ilaç kullanımı, alerji öyküsü gibi adımların sık sorgulandığı; ancak rıza alınması, gebelik durumu gibi bazı adımların sistematik olarak sorgulanmadığı görüldü. İşlem sırası ve sonrası adımların ise çoğunlukla teyit edilmediği ya da kayıtlar üzerinden kontrollerin gerçekleştirildiği gözlemlendi. Görüşleri değerlendirilen hemşirelerin çoğu, kontrol listesini hasta güvenliği açısından etkili, içerik olarak yeterli ve kapsamlı buldu; ayrıca ekip içi iletişimi güçlendirdiğini ve farkındalık oluşturduğunu ifade etti. SONUÇ: Geliştirilen kontrol listesi, girişimsel radyolojide hasta ve çalışan güvenliğini destekleyen, hasta güvenliğine yönelik uygulamaları standartlaştıran ve klinik süreçleri güçlendiren, uygulanabilir bir araç olarak değerlendirildi. Anahtar Sözcükler: Girişimsel radyoloji, hasta güvenliği, radyasyon güvenliği, kontrol listesi, hemşirelik