Girit Adasının hukuki statüsü

Bu tez çalışmasının temel amacı, Girit Adası'nın tarihsel süreç içerisinde şekillenen hukuki statüsünü, uluslararası hukuk normları, bölgesel güç dengeleri ve güncel siyasi gelişmeler ışığında kapsamlı bir şekilde incelemektir. Stratejik konumu ve jeopolitik önemi dolayısıyla Girit, yalnızca Yunanistan ve Türkiye arasında değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki tüm bölgesel ve küresel aktörler açısından da önem arz eden bir konudur. Özellikle son yıllarda Doğu Akdeniz'de yaşanan deniz yetki alanı tartışmaları ve enerji kaynaklarına yönelik rekabet, Girit'in hukuki statüsünü yeniden uluslararası gündeme taşımıştır. Bu bağlamda tezde, başta Lozan Antlaşması olmak üzere adanın statüsüne yön veren uluslararası antlaşmalar ve silahsızlandırma yükümlülükleri detaylı şekilde analiz edilmiştir. Antlaşmaların günümüzdeki uygulanabilirliği ve taraf devletlerin bu konudaki yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ayrıca Girit'in Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ve kıta sahanlığı sınırlandırmalarındaki rolü tartışılarak, Türkiye ve Yunanistan'ın uluslararası hukuk çerçevesindeki tezleri analiz edilmiştir. Çalışma yalnızca hukuki belgelerle sınırlı kalmamış; devletlerin resmi politikaları, akademik görüşler ve bölgesel güçlerin tutumları da dikkate alınarak, Girit üzerindeki fikir ayrılıklarının çok boyutlu yapısı ortaya konmuştur. Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikaları, deniz yetki alanlarına ilişkin talepleri ve güvenlik endişeleri çerçevesinde Girit meselesinin bölgesel yansımaları değerlendirilmiştir. Bu tez, Girit Adası'nın hukuki statüsünü tarafsız, bilimsel ve çok boyutlu bir yaklaşımla irdelemeyi; farklı aktörlerin yaklaşımlarını ortaya koymayı ve uluslararası hukuk perspektifinden mevcut durumun daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Bölgesel Diplomasi, Doğu Akdeniz, Girit Adası, Hukuki Statü, Uluslararası Antlaşmalar, Uluslararası Hukuk