Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yemlerinde kanola yağını kullanma olanakları

Bu araştırmada, farklı oranlarda kanola yağı içeren rasyonların gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss) büyümesi, kimyasal kompozisyonu ve yağ asit miktarları üzerine etkileri incelenmiştir.Araştırmada, ortalama canlı ağırlıkları 119±0.17 g olan gökkuşağı alabalıkları için, protein oranları (~%47) ve yağ oranları (~%17) eşit olacak şekilde, %100 balık yağı (BY100) içeren kontrol yemi, %25 (KY25), %50 (KY50), %75 (KY75) ve %100 (KY100) kanola yağı içeren beş farklı deneme yemi hazırlanmış ve 70 gün boyunca balıklar bu yemlerle beslenmiştir.Deneme sonunda canlı ağırlık artışı, spesifik büyüme oranı, oransal büyüme oranı, yem tüketimi, yem değerlendirme sayısı, protein tüketimi, protein değerlendirme randımanı, balık vücudunda tutulan protein miktarları, hepatosomatik indeks ve viserosomatik indeks değerleri yemlere katılan kanola yağından etkilenmemiştir (p>0.05). Ancak, görülebilir net protein verimliliği miktarı deneme yemlerinden etkilenmiş olup (p<0.05), en düşük KY50 grubunda %33.64±1.74 ve en yüksek BY100 gurubunda %41.57±0.46 olarak hesaplanmıştır. Deneme yemleri ile beslenen grupların karkas randımanı açısından da deneme başı ile deneme sonunda belirlenen değerleri arasında önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir (p<0.05).Gökkuşağı alabalıklarının vücut kompozisyonları ham kül miktarları hariç deneme yemlerinden etkilenmiş, en düşük nem oranı KY25 grubunda (73.80±0.13), en yüksek BY100 grubunda (74.43±0.04), en düşük ham protein oranı KY100 grubunda (19.84±0.21), en yüksek BY100 grubunda (21.98±0.09), en düşük ham yağ oranı KY50 grubunda (3.09±0.37), en yüksek KY75 grubunda (4.42±0.39) belirlenmiştir (p<0.05). Ham selüloz oranları ise deneme yemlerinde kanola yağının artmasına paralel olarak artış (0.08±0.00- 0.19±0.01) göstermiştir.Vücut yağ asiti kompozisyonları, deneme yemlerinde tespit edilen yağ asiti kompozisyonlarını yansıtmıştır. Yağ asitleri içerisinde en fazla bulunan yağ asitlerinin palmitik asit (C16:0), oleik asit (C:181?9), linoleik asit (C18:2?6) ve dekosahegzaenoik asit (C22:6?3) olduğu belirlenmiştir.Deneme yemlerinde, tüm yağ asitleri içerisinde, toplam doymuş yağ asitleri (SAFA) oranı en yüksek BY100 yeminde (%34.12±0.51), en düşük KY100 yeminde (%16.25±0.38); toplam tekli doymamış yağ asitleri (MUFA) oranı en yüksek KY100 yeminde (%49.74±0.35), en düşük BY100 yeminde (%26.83±0.47), toplam çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) oranı en yüksek BY100 yeminde (%38.11±0.69); en düşük KY100 yeminde (%34.02±0.12) belirlenmiş ve bütün gruplar arasında önemli farklar tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca eikosapentaenoik asit (EPA), dekosahegzaenoik asit (DHA), ?-3 ve ?-3/?-6 miktarları en yüksek BY100 yeminde (sırasıyla %9.26±0.30, %16.61±0.83, %20.41±0.82 ve %2.51±0.13) ve en düşük KY100 yeminde (sırasıyla %2.32±0.06, % 5.91±0.11, %12.05±0.24 ve %0.61±0.01), ?-6 miktarı ise en yüksek KY100, en düşük BY100 yeminde (sırasıyla %19.66±0.13 ve %8.15±0.16) belirlenmiştir (p<0.05).Deneme yemleri ile beslenen gökkuşağı alabalıklarında ise tüm yağ asitleri içerisinde ?SAFA oranı en yüksek BY100 (%31.56±0.78), en düşük KY75 grubunda (%25.07±0.31); ?MUFA oranı en yüksek KY75 (%34.72±1.02), en düşük BY100 grubunda (%29.36±0.70); ?PUFA oranı en yüksek KY100 (%38.53±0.65), en düşük BY100 grubunda (%34.34±0.45) tespit edilmiştir (p>0.05). EPA, DHA, ve ?-3/?-6 miktarları, en yüksek BY100 grubunda (sırasıyla; %4.60±0.02, 16.28±0.18 ve 1.87±0.07), en düşük KY75 grubunda (sırasıyla; %2.20±0.01 11.17±0.95 ve 0.81±0.05) belirlenmiştir (p>0.05). ?-3 miktarı en yüksek KY25 (%18.25±1.09), en düşük KY75 grubunda (%14.86±0.95), ?-6 miktarı ise en yüksek KY75 (%18.66±0.39) ve en düşük BY100 grubunda (%9.48±0.21) tespit edilmiştir.Bu çalışmadaki sonuçlar, gökkuşağı alabalıklarında büyüme, kimyasal kompozisyon ve yağ asitleri üzerine herhangi bir olumsuz etki yapmadan, yemlerdeki balık yağının tamamının kanola yağı ile değiştirilebileceğini göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), kanola yağı, büyüme performansı, kimyasal kompozisyon, yağ asitleri