Görgül eşitliklerle Los Angeles aşınma değerinin tahmini

Günümüzde yüksek hızlı tren, baraj, tünel, yol ve hava meydanlarındaki mühendislik proje çalışmaları önemi artmaktadır. Bu araştırmalarda, Los Angeles Aşınma Kaybı Değeri, Don Kaybı (MgSO4-NaSO4), Tek Eksenli Sıkışma Deneyi, Brazilian (Dolaylı Çekme) Deneyi, Nokta Yük Dayanımı ve Schmidt Çekici gibi birçok kaya ve agrega deneyleri yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, test aşamasında aşırı derecede gürültüye sebep olan ve deney için çok fazla numune gerektiren Los Angeles Aşınma kaybı deneyi (LAA %) yerine, Kayada Tek Eksenli Sıkışma Dayanımı Deneyi ve Fraktal Boyut Analizi yaparak görgül ilişkiler elde etmektir. Belirlenen görgül ilişki yardımı ile Los Angeles Aşınma Kaybı değerini hesaplayabilmektir. Bu çalışma kapsamında hazırlanan 13 farklı kaya numunesinin Image-Pro Plus programı ile Fraktal Boyut Analizi, Tek Eksenli Sıkışma Dayanımı Deneyi ve Los Angeles Aşınma (ASTM C131) deneyleri yapılmıştır. Fraktal Boyut, Tek Eksenli Sıkışma Dayanımı ve LAA% arasındaki ilişki Datafit programında çoklu regresyon analizi ile elde edilen görgül ilişkiler değerlendirilmiştir. Burada LAA% bağımsız değişken, Tek Eksenli Sıkışma Dayanımı ve Fraktal Boyut değeri bağımlı değişkenlerdir. Analiz sonuçlarından determinasyon katsayısı R2=1,00 olan denklemin en uyumlu ilişki gösterdiği görülmektedir. Bu denklemde 25mm-19mm boyutundaki numunenin maksimum fraktal boyut değeri ve ortalama gerilme değerleri kullanılmıştır. 13 adet numunenin denklem ve deneysel sonuç olan LAA% değeri arasındaki fark 0,01-0,88 arasında değişmektedir. Fraktal Boyut Değerleri ve Tek Eksenli Sıkışma Dayanım değerlerinin Los Angeles Aşınma değerleri ile uyumlu bir ilişki bulunabileceği gözlenmiştir. Çalışmada, farklı türden ve çok sayıda kayaç numunesinin alınması önerilmektedir. Benzer uyum gözlendiğinde, Los Angeles Aşınma değerini veren tamburlu cihaz yerine Fraktal Boyut ve Tek Eksenli Sıkışma Dayanımı verileri kullanılarak LAA% değerinin yaklaşık doğrulukta olabileceği yorumu yapılabilecektir. Böylece LAA% hesaplanmasında gürültü kirliliği, iş gücü ve zaman kaybı sorunlarına çözüm olarak yeni bir yöntem geliştirilmiş olacaktır.