Gottman ilişki dinamikleri ile ilişki kalitesi arasında romantik ilişki stresi ve bağlanma davranışlarının aracı rolü: Diyadik bir inceleme

Bu araştırmanın amacı, evli çiftlerde Gottman Çift Terapisi'ne dayalı romantik ilişki dinamikleri ile ilişki kalitesi arasındaki ilişkide romantik ilişkide algılanan stres ve temel bağlanma davranışlarının aracılık rolünü diyadik bir bakış açısıyla incelemektir. Araştırma, ilişkisel süreçlerin yalnızca bireysel düzeyde değil, eşler arasındaki karşılıklı bağımlılık bağlamında ele alınmasının öneminden hareketle Aktör–Partner Karşılıklı Bağımlılık Aracılık Modeli (APIMeM) kapsamında tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 202 evli çift oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde Romantik İlişkide Algılanan Stres Ölçeği, Boşanma Göstergeleri Ölçeği-Kısa Formu, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği ve Duyarlılık, Ulaşılabilirlik Yakınlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, Gottman ilişki dinamikleri ile ilişki kalitesi arasındaki ilişkide, romantik ilişkide algılanan stresin ve temel bağlanma davranışlarının anlamlı aktör aracılık rolleri üstlendiğini, partner etkilerinin ise sınırlı olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, ilişki kalitesinin büyük ölçüde bireylerin kendi içsel stres deneyimleri ve bağlanma düzenleme süreçleriyle şekillendiğine işaret etmektedir. Öte yandan, cinsiyete özgü bulgular, partner etkilerinin kadınlar için daha çok romantik ilişkide algılanan stres gibi duygu-odaklı ve içsel süreçler üzerinden; erkekler için ise temel bağlanma davranışları gibi davranış-odaklı ve ilişkisel tepkiler üzerinden işlediğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, diyadik analiz yaklaşımının yalnızca karşılıklı etkileri sınayan bir yöntem olmadığını; ilişkisel bağlam içinde içsel süreçlerin nasıl işlediğini anlamaya imkân veren bütüncül bir çerçeve sunduğunu göstermektedir.