Graves tanılı hastaların demografik, antropometrik, klinik özellikleri ile Çölyak hastalığı ve diğer otoimmün hastalıklarla arasındaki ilişkinin incelenmesi

Giriş: Çocukluk ve adölesan dönemde hipertiroidizmin en sık (%95) nedeni olan Graves Hastalığı büyüme ve gelişme üzerine önemli etkilere sahip endokrin bir sorundur. Çocukluk çağında prevalansı 1/10.000 olup, tiroid bezinin reseptörlerine karşı gelişen antikorlar aracılığıyla uyarılması sonucunda ortaya çıkar. Otoimmün bir hastalık olup poligenik özellik taşır, çevresel ve genetik etmenlerin hastalığın gelişmesinde önemli rolü vardır. Amaç: Bu çalışmada, Graves tanısı alan hastaların demografik, antropometrik, klinik özellikleri retrospektif olarak incelenip Çölyak hastalığı ve diğer otoimmün hastalıklarla arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalında 01.01.2015- 01.01.2023 tarihleri arasında Graves hastalığı tanısı ile izlenen 40 çocuk hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik ve antropometrik özellikleri, başvuru şikayetleri, fizik muayene ve laboratuar bulguları, tedavi ile ilgili özellikleri, remisyon ve relaps durumları değerlendirildi. Hastalar klinik, laboratuar ve tedavi özelliklerine göre risk gruplarına (düşük, orta ve yüksek risk) ayrıldı. Ayrıca tedavi sürelerine (<1 yıl, 1-2 yıl ve >2 yıl) ve hipertiroidizm düzeylerine (ağır ve ağır olmayan) göre sınıflandırıldı. Bulgular: Çalışmaya 40 hasta dahil edildi. Bu hastaların 32‟si (%80) kız, sekizi (%20) erkek, ortanca yaşları 14 yıl (3,2-17,7 yıl) olarak bulundu. Hastaların 32‟si (%80) pubertal dönemdeydi. Ailede tiroid hastalığı öyküsü %55 oranında, anne- baba arasında akrabalık ise %7,5 oranında görüldü. Bir (%2,5) hastada psöriazis, bir (%2,5) hastada Çölyak hastalığı olmak üzere iki (%5) hastada eşlik eden otoimmün hastalık olduğıu tespit edildi. En sık başvuru şikayetleri; çarpıntı 16 (%40), saç dökülmesi 12 (%30), kilo kaybı 11 (%27,5), halsizlik sekiz (%20), titreme yedi (%17,5), terleme altı (%15) ve sinirlilik altı (%15) hastada görüldü. Başvuru fizik muayene bulgularında; 19 (%47,5) hastada guatr, 15 (%37,5) hastada taşikardi, üç (%7,5) hastada üfürüm, üç (%7,5) hastada oftalmopati, bir (%2,5) hastada tremor ve bir (%2,5) hastada hipertansiyon mevcuttu. Hastaların tamamına başlangıç tedavisi olarak metimazol tedavisi başlandı, bir hastada tedavinin birinci ayında propiltiyourasile geçildi. Hastalar takibi bırakanlar dışlanarak tedavi süresine göre gruplandırıldıklarında dört (%14,3) hastanın <1 yıl, yedi (%25) hastanın 1-2 yıl, 17 (%60,7) hastanın ise >2 yıl tedavi aldığı görüldü. Risk gruplarına bakıldığında 10 (%25) hastanın düşük risk, 19 (%47,5) hastanın orta risk, 11 (%27,5) hastanın ise yüksek risk grubunda olduğu görüldü. Ayrıca hastaların beşi (%12,5) ağır hipertiroidizm, 35‟i (%87,5) ağır olmayan hipertiroidizm olarak kabul edildi. Sonuç: Çalışmamızda yan etki sıklığının cinsiyet, tanı yaşı ve tedavi süresi ile ilişkili olduğu, başvurudaki sT4 ve sT3 değerinin risk grupları arasında anlamlı olacak şekilde farklı olduğu tespit edildi. Ayrıca ağır hipertiroidizm grubunda olan hastaların ultrasonografideki tiroid volümünün anlamlı şekilde yüksek olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Çocuklarda Graves hastalığı, Çölyak hastalığı, hipertiroidi, anti tiroid tedavi