Grup teknolojisinde parça ailesi ve imalat hücresi oluşturma: Bir örnek inceleme

Grup teknolojisi felsefesinin özünde, tekrarlanan islerdeki benzerlikleri bir araya getirerek üretim çevriminin hemen hemen her samasında verimliligi maksimize etme amacı yer alır. Grup teknolojisinin imalat alanındaki uygulaması olarak tanımlanan hücresel imalat ise, benzer imalat özelliklerine göre parçaların parça aileleri, bu aileleri isleyecek makinelerin de makine grupları halinde gruplandırılmasıdır. Hücresel imalatın imalat ortamlarına sagladıgı en önemli katkı, büyük, karmasık ve kontrolü zor olan imalat sistemlerini, daha küçük ve kontrolü kolay alt sistemlere ayrıstırmasıdır. Bu çalısmanın arastırma problemi, mevcut imalat sistemlerini grup teknolojisi ve hücresel imalat ile tanıstırmak isteyen firmaların bu degisimden ne tür faydalar saglayacaklarını ve bu degisimin kendilerine yükleyecegi yükümlülükleri ortaya koymak olarak ifade edilebilir. Bu baglamda bu çalısmanın amaçları su sekilde sıralanabilir: a) malat sistemlerinde mevcut esneklik ve verimlilik problemleri, nedenleri ve bu problemlerin çözümü için gelistirilen yöntem ve yaklasımlar nelerdir? Bu yöntem ve yaklasımlar problemin çözümü için ne gibi katkılar saglamaktadır? b) Hücresel imalata geçisin ilk ve en önemli asaması olan imalat hücreleri olusturmanın, fabrikanın mevcut yerlesim planında meydana getirecegi degisimler ve bu degisimlerin firmaya verimlilik ve esneklik bakımından saglayacagı katkılar nelerdir? Bu sorulara yanıt ararken yapılan literatür incelemesine ek olarak, literatürden temin edilen, geleneksel bir üretim sistemi kullanan bir disli pompa fabrikası örnek inceleme olarak seçilmis ve fabrikaya ait yerlesim planı hücresel imalata göre yeniden düzenlenmistir. Örnek incelemeye ait yeni yerlesim planında yer alan imalat hücrelerinin olusturulmasında kümelendirme yöntemi olarak Derece Sırası Kümelendirme Yöntemi kullanılmıs ve yönteme ait algoritma fabrikada mevcut makineler ve islem gören parçalar üzerinde Excel paket programı destegiyle uygulanmıstır. Bu çerçevede yapılan çalısma sonucunda, parçaların islem gereksinimlerine göre olusturulan imalat hücrelerinin, atölye tipi bir üretim sistemi kullanan bir fabrikada mevcut karmasık is akısı, yüksek seviyede proses içi stok, uzun üretim süreleri, düsük makine kullanım ve üretim oranları ve kalite seviyeleri, yüksek üretim maliyetleri vb. olumsuzlukların üstesinden gelerek fabrikaya esneklik ve verimlilik kazandıracak kosulları tesis edebilecegi bulguları elde edilmistir. Bu bakımdan yapılan çalısmanın, rekabet stratejilerini zaman ve maliyet bazlı yapan isletmeler için örnek teskil edebilecegi söylenebilir.