Güçlendirme yaklaşımı perspektifinde şehit eşlerinin yas deneyimlerinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, eşi terörle mücadele veya terör eylemleri sonucunda şehit olan kadınların güçlendirme yaklaşımı perspektifinde yas süreci deneyimlerini keşfetmektir. Çalışma, yas deneyimlerindeki duygusal, sosyal ve kimliksel değişimlere odaklanarak içsel güç kaynaklarını harekete geçirme stratejilerini anlamayı hedeflemektedir. Şehit eşlerinin güçlendirme yaklaşımı bağlamında yas deneyimleri değerlendirilerek, yaşadıkları zorluklara ışık tutmak ve onların içselleştirdikleri güçle yas sürecini anlamlandırmalarını desteklemek amaçlamıştır. Araştırmanın katılımcıları, Ankara İlinde yaşayan ve eşleri terörle mücadele veya terör eylemleri sonucunda şehit olan kadınlardan oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde, katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini toplanmış olup, derinlemesine görüşmeler için yarı yapılandırılmış bir görüşme formu uygulanmıştır. Görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiş olup, katılımcıların deneyimlerini ayrıntılı bir şekilde paylaşmaları sağlanmıştır. Veri toplama süreci 15.11.2023 ve 15.05.2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma, kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen 17 şehit eşi ile nitel görüşme formatı içerisinde derinlemesine görüşmeler yapılarak gerçekleşmiş olup, araştırmada fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Katılımcılardan çalışmaya katılmaları için bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Göz önünde olmak istememe, güvenlik vb. gibi nedenlerle istemeyen katılımcılardan ses kaydı alınmamıştır. Buna ek olarak görüşmeler boyunca notlar alınmış olup tüm katılımcılardan alınan notların toplamı 75 sayfadır. Verilerin analizi MAXQDA 24 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda 3 tema ortaya çıkmıştır. Yapılan analiz neticesinde; "Şehadet Haberinin Alınması ve İlk Tepkiler", "Yas Sürecinin Deneyimlenmesi" ve "Başa Çıkma Stratejileri ve Güçlenme Yöntemleri" başlıklarında üç ana tema oluşturulmuştur. Bu çerçevede şehit eşlerinin başetme ve güçlenme stratejileri ile ilgili anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Çocuk varlığı, sosyal destek mekanizması, manevi inançlar, şehitlik inancının teselli rolünün yas sürecine etkileri olduğu gözlenmiştir. Çalışmanın en önemli sonucunun ise şehit eşlerinin kendilerine yardım ettikleri bu süreçte kendilerini yeniden keşfetmiş olmalarıdır. Olumsuz bir yaşam olayının neticesinde; kendini keşfetme sürecinin deneyimlenmesi ve şehit eşlerinin güçlerinin farkına varmış biçimde bu süreci yaşamaları bu çalışmanın en önemli sonucudur.